Kwartalnik Pedagogiczny
pl
Oryginalny artykuł naukowy
Kwartalnik Pedagogiczny

Nauczyciele szkół średnich męskich rządowych po 1833 r. – byli pracownicy Uniwersytetu Warszawskiego

2017, 62, Numer 3

Adam Massalski

Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP w Warszawie; Wydział Nauk Społecznych w Warszawie

DOI

10.5604/01.3001.0010.5296

Data publikacji

16.10.2017

Model publikowania

hybrydowy

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

pedagogika

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 227 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:201

Liczba pobrań:21

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

After the fall of the November Uprising, the Russian authorities liquidated the University of Warsaw. As a result, the University employees were forced to take up other occupations. Some of them went to male government secondary schools as pedagogical supervisors (principals and inspectors), or teachers. This group numbered 18 people. The functions of principals were performed by two people, the functions of inspectors – by six, the remaining ten found employment as teachers. The period of their employment in secondary education varied widely: from 1 year to over 25 years. On average it was just over nine years. Among the teachers, four taught the humanities, the others taught mathematical and natural sciences. Many members of the described community decided to continue their scientific work. Particular achievements in mathematics were held by A. Frączkiewicz, and I in the field of physics and chemistry – by J. Bełza, A. Radwański, T. Rybicki and S. Zdzitowiecki. Achievements in biological research were noted by W. B. Jastrzębowski, Sz. Pisulewski and A. Waga (interestingly, he taught Polish language and literature in secondary school). Some achievements in the field of the humanities were held by A. Kucharski and F. Kozłowski. The above-mentioned employees of the University of Warsaw significantly strengthened the teaching staff of male government secondary schools in the Kingdom of Poland between 1833 and 1862.

Słowa kluczowe:

University of Warsaw,teachers,the period between the uprisings

Bibliografia

Archiwum Państwowe w Lublinie [AP Lublin], Gimnazjum Wojewódzkie Lubelskie, sygn. 131.

Archiwum Państwowe w Łodzi [AP Łódź], Gimnazjum miasta Piotrkowa, sygn. 170, k. 261; sygn. 490, k. nlb.

Archiwum Państwowe w Płocku [AP Płock], Gimnazjum męskie w Płocku, sygn. 145, k. 108.

„Biblioteka Warszawska” 1849, t. 1, s. 4, 221–257, 441–476.

„Dziennik Praw Królestwa Polskiego”, t. 19.

„Gazeta Rządowa Królestwa Polskiego”, nr 64 z 1839 r., nr 141 z 1846 r., nr 252 z 1848 r., nr 65 z 1849 r., nr 108 i 164 z 1855 r., nr 218 z 1856 r.

„Gazeta Warszawska” 1853, nr 93, s. 1; 1859, nr 26, s. 1; 1860, nr 130, s. 1; 1861, nr 90, s. 2.

Lieder J., Waga Antoni, dz. rkps. Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego, sygn. 2274, k. 139–143, Warszawa.

Rocznik Instytutów Religijnych i Edukacyjnych w Królestwie Polskiem,[1830], Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Rossijskij Gosudarstwiennyj Istoriczeskij Archiv w St. Petersburgu [RGIAP], Fond [dalej: F]. 733, opis [dalej: op]. 77, dieło [dalej: d]. 2, Roczne sprawozdanie kuratora ONW 1839.

RGIAP, F. 733, op. 77, d. 2, Sprawozdanie kuratora ONW 1839.

RGIAP, F. 733, op. 77, d. 65, Roczne sprawozdanie kuratora ONW 1840/41.

RGIAP, F. 733, op. 77, d. 293, Roczne sprawozdanie kuratora ONW 1850.

RGIAP, F. 733, op. 77, d. 144, Formularz personalny S.B. Lindego, k. 38–44.

RGIAP, F. 733, op. 77, d. 144, Formularz personalny A. Wagi, k. 270–276.

RGIAP, F. 733, op. 77, d. 189, Formularz personalny A. Kucharskiego, k. 691–693.

RGIAP, F. 733, op. 77, d. 214, Formularz personalny M. Rosińskiego, k. 1698–1699.

RGIAP, F. 733, op. 77, d. 215, Formularz personalny A. Kucharskiego, k. 744–747.

RGIAP, F. 733, op. 77, d. 237, Formularz personalny B. Kobylińskiego, k. 746.

RGIAP, F. 733, op. 77, d. 397, Formularz personalny A. Frączkiewicza, k. 325–332.

RGIAP, F. 733, op. 77, d. 397, Formularz personalny S. Zdzitowieckiego, k. 617–623.

RGIAP, F. 733, op. 77, d. 402, Wykaz imienny nauczycieli, k. 586.

RGIAP, F. 733, op. 95, d. 1108, Formularz personalny A. Kucharskiego, k. 16–18.

RGIAP, F. 733, op. 95, d. 1108, Formularz personalny A. Radwańskiego, k. 480–482.

RGIAP, F. 733, op. 95, d. 1110, Formularz personalny J. Bełzy, k. 348–349.

RGIAP, F. 1349, op. 5, d. 598, Formularz personalny S. Pisulewskiego, k. 211–213.

RGIAP, F. 1349, op. 5, d. 1338, Formularz personalny W. Jastrzębowskiego, k. 287–290.

Ustawy szkolne dla gimnazjów, szkół obwodowych z 1833 i 1840 r., [w:] Zbiór Przepisów Administracyjnych Królestwa Polskiego. Wydział Oświecenia [dalej: ZPAKP.WO], t. 3 i 4, 1868, Warszawa.

Walka caratu ze szkołą polską w Królestwie Polskim w latach 1831–1870. Materiały źródłowe. 1933. Wybór i oprac. K. Poznański, Warszawa.

ZPAKP.WO, t. 3, par. 111, Ustawy z 1833 roku.

Bieliński J. 1912. Królewski Uniwersytet Warszawski 1816–1831, t. 3, Warszawa.

Brzozowski S.M. 1991–1992. Rybicki Teofil (1805–1859), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 33, Polska Akademia Nauk, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, s. 320–321.

Dianni J. 1967–1968. Konkowski Aleksander (XVIII/XIX w.), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 13, Polska Akademia Nauk, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, s. 540.

Dymek B. 2003. Wojciech Bogumił Jastrzębowski (1799–1882). Botanik, wizjoner zjednoczonej Europy, Warszawa.

Gerber R. 1977. Studenci Uniwersytetu Warszawskiego 1808–1831. Słownik biograficzny, Wrocław.

Jedlicki J. 2008. Błędne koło 1832–1864, Warszawa.

Jedynak S. 1986. Etyka w Polsce. Słownik pisarzy, Warszawa.

Kieniewicz, red. 1980. Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Konarski S. 1970. Kozłowski Felicjan (1805–1870), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 15, Polska Akademia Nauk, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, s. 6.

Kosiek Z. 1964–1965. Jastrzębowski Wojciech Bogumił (1799–1882), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 11, Polska Akademia Nauk, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, s. 73–74.

Kosiek Z. b.r. Pisulewski Szymon (1808–1859), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 26, Polska Akademia Nauk, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, s. 570–571.

Kucharzewski J. 1914. Epoka paskiewiczowska. Losy oświaty, Warszawa–Kraków.

Kula E. 2006. Naukowa, literacka i artystyczna twórczość nauczycieli rządowych męskich szkół średnich Królestwa Polskiego w latach 1833–1862, Kielce.

Litwin J. 1960–1961. Holewiński Władysław (1834–1919), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 9, Polska Akademia Nauk, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, s. 582–583.

Massalski A. 1996. Dyrektorzy szkół średnich w Królestwie Polskim w latach 1833–1862. Szkic historyczno-społeczny, [w:] „Kieleckie Studia Pedagogiczne i Psychologiczne”, t. 11, Kielce, s. 125–151.

Massalski A. 2001. Szkoły średnie rządowe męskie na ziemi kielecko-radomskiej w latach 1833–1862, Kielce.

Massalski A. 2004. Zwierzchnicy rządowych męskich szkół średnich w Królestwie Polskim 1833–1862, Kielce.

Massalski A. 2007. Nauczyciele szkół średnich rządowych męskich w Królestwie Polskim 1833–1862. Słownik biograficzny, Warszawa.

Massalski A. 2007a. Szkoła obwodowa-powiatowa w Rawie (1835–1862), [w:] Siedem wieków szkolnictwa w Rawie Mazowieckiej, red. E. Walczuk, Łódź.

Maternicki J. 1970. Warszawskie środowisko historyczne 1832–1869, Warszawa.

Maternicki J. 1971. Kucharski Andrzej (1795–1862), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 16, Polska Akademia Nauk, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, s. 46–47.

Michalski J. 1972. Linde Samuel Bogumił (1771–1847), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 17, Polska Akademia Nauk, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, s. 358–364.

Michalski J. 1977. Warunki rozwoju nauki polskiej w latach 1795–1862, [w:] Historia Nauki Polskiej, t. 3, red. B. Suchodolski, J. Michalski, Wrocław.

Moraczewski A. 1935. Bełza Józef (1805–1888), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 1, Polska Akademia Nauk, Kraków, s. 411.

Muraszew G.A. 2000. Tituły, Cziny, Nagrady, St. Petersburg.

Mycielski M. 2016. Uniwersytet Królewski 1816–1831, [w:] Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1816–1915, red. T. Kizwalter, Warszawa, s. 53–362.

Poznański K. 2004. Oświata i szkolnictwo w Królestwie Polskim 1831–1869. Lata zmagań i nadziei, cz. 3, Polityka oświatowa w latach 1833–1861, Warszawa.

Przeniosło M. 2009. Frączkiewicz Augustyn (1796–1883), [w:] Świętokrzyski słownik biograficzny, t. 2, red. J. Szczepański, Kielce, s. 139–140.

Raczek H. 1992. Gimnazjum lubelskie w okresie międzypowstaniowym (1833–1863), [w:] Szkoła czterech wieków. Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Lublinie, red. R. Kucha, Lublin, s. 95–97.

Schiller J. 1998. Portret zbiorowy nauczycieli warszawskich publicznych szkół średnich 1795–1862, Warszawa.

Słowiński L. 1976. Nauka literatury polskiej w szkole średniej w latach 1795–1914, Warszawa.

Szczepański J. 1991. Szkoła Wojewódzka księży benedyktynów w Pułtusku, [w:] Dzieje Gimnazjum i Liceum im. Piotra Skargi w Pułtusku, Ciechanów–Pułtusk.

Szczepański J. 2009. Konkowski Ludwik (1804–1860), [w:] Świętokrzyski słownik biograficzny, t. 2, red. J. Szczepański, Kielce, s. 243.

Szczerbiński J. 1987. Radwański Andrzej (1800–1862), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 30, Polska Akademia Nauk, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, s. 18–19.

Szwarc A. 2016. Warszawa bez uniwersytetu 1831–1857, [w:] Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1816–1915, red. T. Kizwalter, Warszawa, s. 363–414.

Winiarz A. 2002. Szkolnictwo Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego (1807–1831), Lublin

Podobne publikacje