Wzywam o magna charta libertatis – aktualność Korczakowskiego wezwania
2022, 67, Numer 4
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Język publikacji
Pliki do pobrania
PDF 182 KB
Liczba wyświetleń:74
Liczba pobrań:15
Cytowania Crossref:0
Wynik Altmetric:0
Abstrakt
The article presents the topicality of Janusz Korczak’s pedagogy and his call for respecting children’s rights. Attention was paid to human dignity as the foundation of children’s rights, children’s citizenship and children’s subjectivity. The aim of the research undertaken is to diagnose the unique institution and pedagogical label that is the Order of the Smile, to show its social legitimacy over fifty years, as well as to show the exemplification of Korczak’s idea of a reversed child-adult relationship, where it is no longer just the child who draws on the wisdom of the adult, but it is the adult who learns from the child. Additionally, the analysis aims to give credence to a new model of education based on child citizenship, children’s rights and the expression of the child’s voice in the public space, where it is the children who promote the adults by introducing them to the arena of the Knights of the Order of the Smile. The research on the Order of the Smile presented in this paper draws on both traditional monographs of the institution and contemporary case studies. The institution of the Order of the Smile was indicated as a socio-cultural phenomenon of the world of children and adults, and at the same time a guarantor of the implementation of Korczak’s call for children’s rights, for magna charta libertatis, which reflects Korczak’s model of child-adult relations.
Słowa kluczowe:
Bibliografia
Adhortacja apostolska „Familiaris consortio” Ojca Świętego Jana Pawła II do biskupów, kapłanów i wiernych całego Kościoła Katolickiego o zadaniach rodziny chrześcijańskiej w świecie współczesnym (2006). W: Adhortacje apostolskie Ojca Świętego Jana Pawła II, t. 1, 1979–1995. Kraków: Znak.
Bińczycka, J. (2013). Korczakowskie prawa dziecka. W: E. Jarosz, B. Dyrda (red.), Szanować – słuchać – wspierać – chronić. Prawa dziecka w rodzinie, szkole, społeczeństwie (s. 13–19). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Brzozowska-Brywczyńska, M. (2014). Dziecięce obywatelstwo: kilka refleksji na marginesie idei dziecięcej partycypacji. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, 49, 11–27.
Cockburn, T. (1999). “Children, fooles, and mad-men.” Childrens’s relationship to citizenship in Britain from Hobbes to Bernard Crick. The School Field, vol. 10, 3/4, 65–84.
Forma, P. (2020). Order Uśmiechu a świadomość praw dziecka w przestrzeni społecznej. Wychowanie w Rodzinie, t. 22, 1, 163–172.
Jaros, P., Michalak, M. (2016). Prawa dziecka. Dokumenty Organizacji Narodów Zjednoczonych. Warszawa: Rzecznik Praw Dziecka.
Jarosz, E. (2013). Obywatelstwo dzieci – kaprys pedagogiczno-polityczny czy konieczność na drodze rozwoju społecznego. W: E. Jarosz, B. Dyrda (red.), Szanować – słuchać – wspierać – chronić. Prawa dziecka w rodzinie, szkole, społeczeństwie (s. 21–35). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Jarosz, E. (2016). Partycypacja dzieci a rozwój zaangażowania obywatelskiego. Pedagogika Społeczna, 2(60), 67–87.
Key, E. (1928). Stulecie dziecka. Warszawa: Nasza Księgarnia.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (2010). Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.
Konwencja o prawach dziecka, Dziennik Ustaw 1991 r., nr 120 poz. 526.
Korczak, J. (1899). Rozwój idei miłości bliźniego w XIX wieku. Czytelnia dla Wszystkich, nr 52. W: J. Korczak (1994), Dzieła, t. 3 (s. 223–227). Warszawa: Oficyna Wydawnicza Latona.
Korczak, J. (1928). Wstęp. W: M. Rogowska-Falska, Zakład Wychowawczy Nasz Dom. Pobrane z: http://2012korczak.pl/node/75 (dostęp 20.09.2022)
Korczak, J. (1937). O ratunek dla dzieci. Nasz Przegląd, nr 362. W: M. Falkowska (wybór). (1983). Myśl pedagogiczna Janusza Korczaka. Nowe źródła, t. 2 (s. 106–109). Warszawa: Nasza Księgarnia.
Korczak, J. (1978). Pisma wybrane, t. 1. Warszawa: Nasza Księgarnia.
Korczak, J. (1992). Multatuli Max Havelaar. W: Janusz Korczak w getcie. Nowe źródła (s. 133–139). Warszawa: Oficyna Wydawnicza Latona.
Korczak, J. (1992). Trzeba to zrozumieć. W: A. Lewin (red.), Janusz Korczak w getcie. Nowe źródła (s. 182–185). Warszawa: Oficyna Wydawnicza Latona.
Korczak, J. (1994). Pedagogika żartobliwa. W: J. Korczak. Dzieła, t. 10, (s. 187–268). Warszawa: Oficyna Wydawnicza Latona.
Korczak, J. (2012a). Jak kochać dziecko. Dziecko w rodzinie. Warszawa: Rzecznik Praw Dziecka. Korczak, J. (2012b). Prawo dziecka do szacunku. Warszawa: Rzecznik Praw Dziecka.
Korczak, J. (2013). Jak kochać dziecko. Internat. Kolonie letnie. Dom Sierot. Warszawa: Rzecznik Praw Dziecka.
Krawczak-Chmielecka, A. (2017). O rozwoju praw dziecka w Polsce i na świecie. Dziecko Krzywdzone. Teoria – Badania – Praktyka, vol 16, 2, 11–23.
Lewin, A. (1997). Takim go zapamiętałem. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Latona.
Lewin, A. (1999). Korczak znany i nieznany. Warszawa: EZOP.
Michalak, M. (2013a). Korczakowskie prawo do społecznej partycypacji dziecka. Dziecięce obywatelstwo. W: B. Smolińska-Theiss (red.), Rok Janusza Korczaka 2012. Nie ma dzieci – są ludzie (s. 32–43). Warszawa: Rzecznik Praw Dziecka.
Michalak, M. (2013b). Podmiotowe traktowanie dziecka. W: E. J. Kryńska, A. Suplicka, U. Wróblewska (red.), Dziecko w historii – wątek korczakowski (s. 300–303). Białystok: Wydawnictwo Uniwersyteckie TRANS HUMANA.
Michalak, M. (2014). Nie ma dzieci – są ludzie. Janusz Korczak pierwszym niekonstytucyjnym rzecznikiem dziecka. W: R. Gawrych, A. Solak, T. Wardzała (red.), Interdyscyplinarność w wychowaniu. Inspiracje korczakowskie (s. 15–19). Gdańsk: Wyższa Szkoła Społeczno-Ekonomiczna.
Michalak, M. (2015). Korczakowskie prawo do społecznej partycypacji dziecka. Dziecięce obywatelstwo. W: S. L. Stadniczeńko (red.), Konwencja o prawach dziecka. Wybór zagadnień (s. 15–19). Warszaw: Rzecznik Praw Dziecka.
Michalak, M. (red.). (2018). Prawa dziecka wczoraj, dziś i jutro – perspektywa korczakowska, t. 1-3. Warszawa: Rzecznik Praw Dziecka.
Michalak, M. (2019). Order Uśmiechu jako fenomen społeczno-kulturowy świata dzieci i dorosłych. [Rozprawa doktorska, Akademia Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej w Warszawie]. Repozytorium Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Michalak, M. (2020). Order Uśmiechu – wspólny świat dzieci i dorosłych. Warszawa: Międzynarodowa Kapituła Orderu Uśmiechu.
Nowakowska-Siuta, R., Śliwerski B. (red.). (2015). Racjonalność procesu kształcenia, t. 2. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Smolińska-Theiss, B. (2010). Korczakowska idea praw dziecka. Pedagogika Społeczna, 3–4, s. 7–19.
Smolińska-Theiss, B. (2013). Korczakowskie narracje pedagogicznie. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Smolińska-Theiss, B. (red.). (2013). Rok Janusza Korczaka 2012. Nie ma dzieci – są ludzie. Warszawa: Rzecznik Praw Dziecka.
Smolińska-Theiss, B. (2018). Janusz Korczak i refleksyjne uczenie się. W: M. Michalak (red.), Prawa dziecka wczoraj, dziś i jutro – perspektywa korczakowska, t. 2. (s. 12–31). Warszawa: Rzecznik Praw Dziecka.
Smolińska-Theiss, B., Theiss, W. (2018). Konwencja o prawach dziecka – między literą prawa a korczakowskim duchem. W: U. Jeruszka, J. Łaszczyk, B. Marcinkowska, F. Szlosek (red.), Nauka, edukacja, praca. Profesorowi Stefanowi Kwiatkowskiemu z 70-lecie urodzin (s. 136–149). Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Solak, A. (2003). Prawa dziecka w pedagogice korczakowskiej. W: E. Markowska-Gos, H. Sommer, W. Walc (red.), Prawa dziecka. Teoria i praktyka (s. 34–48). Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Szczepska-Pustkowska, M. (2012). Dziecko – obywatel czy wykluczony? Problemy Wczesnej Edukacji, 2(17), 8–23.
Tarnowski, J. (1990). Janusz Korczak dzisiaj. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.
Thomas, N. (red.). (1997). Children politics and communication. Participation at the margins. Bristol: The Policy Press University of Bristol.