Psychologists as educational diagnosticians. On the track of typology
2015, 60, No. 4
SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny, Wydział w Sopocie
DOI
Publication date
Publishing model
License type
Field
Discipline
Language of publication
Downloads
PDF 155 KB
Number of views:132
Number of downloads:18
Crossref citations:0
Altmetric score:0
Abstract
Celem tego artykułu jest przedstawienie założeń teoretycznych i prób empirycznych dotyczących postaw, jakie przyjmują psychologowie pełniący funkcje diagnostów edukacyjnych. Zawiera on także próbę wyjaśnienia związku tych postaw ze stanami Ja ukształtowanymi we własnym dzieciństwie i w późniejszych doświadczeniach społecznych diagnosty. Diagnostyka edukacyjna jest teorią i praktyką rozpoznawania warunków, przebiegu i wyników uczenia się. Obejmuje nieformalne i standaryzowane procedury usuwania zaburzeń w uczeniu się oraz zaspokajania innych potrzeb rozwojowych dzieci, młodzieży i dorosłych. Od psychologów oczekuje się, że pokierują pedagogami w zdobywaniu wiedzy o zdolnościach, motywacji i osiągnięciach uczniów. Na podstawie typologii umysłów zaproponowanej przez Czesława Nosala zbudowano typologię diagnostów edukacyjnych obejmującą cztery typy: proceduralistę, teoretyka, ryzykanta oraz intuicjonistę. W fenomenologicznych i kwestionariuszowych badaniach studentów psychologii potwierdzono występowanie tych czterech typów diagnosty, a także wykryto ich związki z niektórymi stanami Ja określonymi przez Eryka Berne’a w teorii analizy transakcyjnej.
Bibliography
Benson J. 2003. Editorial. Educational Measurement: Issues and Practice. Special Issue: Changing the Way Measurement Theorists Think about Classroom Assessment, 4.
Berne E. 1961. Transactional Analysis in Psychotherapy. A Systematic Individual and Social Psychiatry, Grove Press, New York.
Good T.L., Brophy J.E. 1987. Looking in Classrooms, Harper & Row, New York.
Hambleton R.K. 1994. The Rise and Fall of Criterion-Referenced Measurement?, “Educational Measurement: Issues and Practice”, vol. 13, 4, pp. 21–26.
Jagieła J. 2012. Słownik analizy transakcyjnej, Wydawnictwo Akademii im. Jana Długosza, Częstochowa.
Kohlberg L. 1976. Moral stage and moralization: The cognitive-developmental approach, [in:] Moral Development and Behavior: Theory, Research, and Social Issues, ed. T. Lickona, Holt, New York.
Myers I.B. 1962. The Myers-Briggs Type Indicator Manual, Educational Testing Service, Princeton.
Niemierko B. 2009. Diagnostyka edukacyjna. Podręcznik akademicki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Niemierko B. 2014. Cztery typy diagnostów edukacyjnych, [in:] B. Niemierko & M.K. Szmigel, Diagnozy edukacyjne. Dorobek i nowe zadania, PTDE, Kraków.
Nosal C.S. 1990. Psychologiczne modele umysłu, PWN, Warszawa.
Nosal C.S. 1999. Psychologia decyzji kadrowych, Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu, Kraków.
Okoń W. 1967. Podstawy wykształcenia ogólnego, Nasza Księgarnia, Warszawa.
Okoń W. 1971. Elementy dydaktyki szkoły wyższej, PWN, Warszawa.
Paluchowski W.J. 2001. Diagnoza psychologiczna. Podejście ilościowe i jakościowe, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Piaget J. 1953. The Origins of the Intelligence in Children, International University Press, New York.
Pierzchała A. & Sarnat-Ciastko A. 2012. Egogram strukturalny. Kwestionariusz samooceny stanów Ja, “Edukacyjna Analiza Transakcyjna”, 1.
Standards for Educational and Psychological Testing. 2014. American Educational Research Association, Washington.
Ziemski S. 1972. Problemy dobrej diagnozy, Wiedza Powszechna, Warszawa.
Other articles from the issue
- school achievementsstability and variabilitytraps in the measurement
O pułapkach pomiaru osiągnięć szkolnych: „przeciętny uczeń” nie istnieje
Janusz Trempała
- surplus in educational diagnosticsstrategies of diagnosticians
Nadmiar jako problem diagnostyki edukacyjnej
Maria Groenwald
- evaluation processsocial communicationinteractioninstitutional reflexivityintercultural evaluationparticipation
Ewaluacja jako komunikacja. Od animacji do alienacji
Leszek Korporowicz