Education Research Quarterly

A very practical defence of pedagogical theoreticity, or: Will you know what you have read ('will you know what you have experienced?')

2025, 70, No. 3

Maria Reut

0000-0002-1108-601X

Dolnośląska Szkoła Wyższa we Wrocławiu; Wydział Nauk Pedagogicznych

DSW University of Lower Silesia in Wrocław, Faculty of Pedagogical Sciences

DOI

10.31338/2657-6007.kp.2025-3.5

Publication date

18.12.2025

Publishing model

hybrid

License type

CC BY 4.0 Int.

Field

Social sciences

Discipline

educational sciences

Language of publication

Polish

Downloads

PDF 251 KB

Article

Number of views:156

Number of downloads:95

Crossref citations:0

Altmetric score:0

Abstract

In this text, I draw on the work of Maria Janion, who – commenting on Theodor Adorno’s diagnosis – analysed the effects of 'the domination of the culture industry, that is, the suffocation of culture in the ubiquitous cult of kitsch'. I address the educational consequences of this process. I discuss the importance of interpretation, as well as the ethical role of distance, criticism, and resistance to reducing education to “preparation for a mythical job market”. I comment on Lech Witkowski’s concept of 'applied humanities' and his exploration of the dangers associated with 'kitschy humanism'.

Bibliography

Adorno, T. W. (1994). Teoria estetyczna. tłum. K. Krzemieniowa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Doliński, D. (2025). Komentarze PTP: głos nauki w sprawie regulacji zawodu 18.07.2025. Komentarz w sprawie aktualnie procedowanych regulacji prawnych istotnych dla zawodu psychologa. Pobrane z: https://psych.org.pl/aktualnosci/aktualnosc/komentarze-ptp-glos-nauki-w-sprawie-regulacji-zawodu (otwarty: 3.12.2025).

Fosse, J. (2024). Pies i anioł, tłum. E. Frątczak-Nowotny. Kołobrzeg: Wydawnictwo Biuro Literackie.

Ignaciuk, M. (2025). Kanon lektur się zmienia. To odpowiedź na to, czego chcemy od edukacji. Pobrane z: https://strefaedukacji.pl/kanon-lektur-sie-zmienia-to-odpowiedz-na-to-czego-chcemy-od-edukacji/ar/c5p2-27345985 (otwarty: 10.09.2025)

Janion, M. (2007). Płacz generała. Warszawa: Wydawnictwo Sic!

Kamiński, G. L. (2024). Jestem tu „zbuntowanym pesymistą”, bo nie ma tu żadnych gwarancji ani łatwych rozwiązań, ale bunt zawsze jest punktem wyjścia do zmiany – rozmowa z prof. Lechem Witkowskim o jego książce „Humanistyka stosowana”. Pobrane z: https://ksiazka. net.pl/rozmowa-z-prof-lechem-witkowskim-o-jego-ksiazce-humanistyka-stosowana (otwar¬ty: 10.09.2025).

Sztobryn, S. (2009). Jaka wolność taka edukacja. Łodź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Witkowski, L. (1998). Nieobecne dyskursy. Studia Kulturowe i Edukacyjne, 6, 7–36.

Witkowski, L. (2007). Edukacja i humanistyka. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.

Witkowski, L. (2015). Wartościowanie i normatywność: Uwagi w poszukiwaniu narracji problematyzującej kwestie podstawowe. W: M. Jaworska-Witkowska (red.), Wartościowanie w humanistyce. Normatywność, cynizm, ewaluowanie w pedagogice i edukacji (s. 21–31). Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.