Oryginalny artykuł naukowy

Psychologists as educational diagnosticians. On the track of typology

2015, 60, Numer 4

Bolesław Niemierko

DOI

Data publikacji

18.01.2016

Model publikowania

hybrydowy

Rodzaj licencji

CC BY 3.0 PL, CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

pedagogika

Język publikacji

Angielski

Pliki do pobrania

PDF 155 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:87

Liczba pobrań:4

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

Celem tego artykułu jest przedstawienie założeń teoretycznych i prób empirycznych dotyczących postaw, jakie przyjmują psychologowie pełniący funkcje diagnostów edukacyjnych. Zawiera on także próbę wyjaśnienia związku tych postaw ze stanami Ja ukształtowanymi we własnym dzieciństwie i w późniejszych doświadczeniach społecznych diagnosty. Diagnostyka edukacyjna jest teorią i praktyką rozpoznawania warunków, przebiegu i wyników uczenia się. Obejmuje nieformalne i standaryzowane procedury usuwania zaburzeń w uczeniu się oraz zaspokajania innych potrzeb rozwojowych dzieci, młodzieży i dorosłych. Od psychologów oczekuje się, że pokierują pedagogami w zdobywaniu wiedzy o zdolnościach, motywacji i osiągnięciach uczniów. Na podstawie typologii umysłów zaproponowanej przez Czesława Nosala zbudowano typologię diagnostów edukacyjnych obejmującą cztery typy: proceduralistę, teoretyka, ryzykanta oraz intuicjonistę. W fenomenologicznych i kwestionariuszowych badaniach studentów psychologii potwierdzono występowanie tych czterech typów diagnosty, a także wykryto ich związki z niektórymi stanami Ja określonymi przez Eryka Berne’a w teorii analizy transakcyjnej.

Słowa kluczowe:

Bibliografia

Benson J. 2003. Editorial. Educational Measurement: Issues and Practice. Special Issue: Changing the Way Measurement Theorists Think about Classroom Assessment, 4.

Berne E. 1961. Transactional Analysis in Psychotherapy. A Systematic Individual and Social Psychiatry, Grove Press, New York.

Good T.L., Brophy J.E. 1987. Looking in Classrooms, Harper & Row, New York.

Hambleton R.K. 1994. The Rise and Fall of Criterion-Referenced Measurement?, “Educational Measurement: Issues and Practice”, vol. 13, 4, pp. 21–26.

Jagieła J. 2012. Słownik analizy transakcyjnej, Wydawnictwo Akademii im. Jana Długosza, Częstochowa.

Kohlberg L. 1976. Moral stage and moralization: The cognitive-developmental approach, [in:] Moral Development and Behavior: Theory, Research, and Social Issues, ed. T. Lickona, Holt, New York.

Myers I.B. 1962. The Myers-Briggs Type Indicator Manual, Educational Testing Service, Princeton.

Niemierko B. 2009. Diagnostyka edukacyjna. Podręcznik akademicki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Niemierko B. 2014. Cztery typy diagnostów edukacyjnych, [in:] B. Niemierko & M.K. Szmigel, Diagnozy edukacyjne. Dorobek i nowe zadania, PTDE, Kraków.

Nosal C.S. 1990. Psychologiczne modele umysłu, PWN, Warszawa.

Nosal C.S. 1999. Psychologia decyzji kadrowych, Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu, Kraków.

Okoń W. 1967. Podstawy wykształcenia ogólnego, Nasza Księgarnia, Warszawa.

Okoń W. 1971. Elementy dydaktyki szkoły wyższej, PWN, Warszawa.

Paluchowski W.J. 2001. Diagnoza psychologiczna. Podejście ilościowe i jakościowe, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.

Piaget J. 1953. The Origins of the Intelligence in Children, International University Press, New York.

Pierzchała A. & Sarnat-Ciastko A. 2012. Egogram strukturalny. Kwestionariusz samooceny stanów Ja, “Edukacyjna Analiza Transakcyjna”, 1.

Standards for Educational and Psychological Testing. 2014. American Educational Research Association, Washington.

Ziemski S. 1972. Problemy dobrej diagnozy, Wiedza Powszechna, Warszawa.