Kwartalnik Pedagogiczny
pl
Oryginalny artykuł naukowy
Kwartalnik Pedagogiczny

Zdolności wytwarzania konwergencyjnego i dywergencyjnego uczniów szkoły podstawowej i gimnazjum

2015, 60, Numer 4

Ewa Filipiak

0000-0001-7883-6244

Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Wydział Pedagogiki i Psychologii, Katedra Dydaktyki i Studiów nad Kulturą Edukacji

DOI

-

Data publikacji

18.01.2016

Model publikowania

hybrydowy

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

pedagogika

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 171 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:160

Liczba pobrań:24

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

The article presents the results of research regarding the diagnosis of primary and secondary school students’ abilities in respect of two operations identified by Joy P. Guilford: convergent production and divergent production. The research used a set of SOI-Learning Abilities Tests by Mary Meeker and Robert Meeker. The research was conducted on 516 students (323 primary school students and 193 secondary school students; 259 students were boys). In divergent production tests students at all levels of school education (1st and 2nd stage of primary school and secondary school) experienced difficulties with tests requiring the application of non- -standard solutions and new approaches. This tendency grows in the consecutive years of education. Very good results of primary school students as regards convergent production – which involves the ability to combine and synthesize information relevant for the purpose of solving a given problem – do not continue for secondary school students. The age and sex proved to be differentiating factors for the level and properties of learning abilities as regards the abovementioned operations. In all age groups girls scored better than boys. Third grade students achieved the most scores assessed as above average, outstanding and talented.

Słowa kluczowe:

divergent production,convergent production,Guilford’s structure of intellect,information

Bibliografia

Bandura L. 1975. Próba rozwijania myślenia twórczego w szkole podstawowej, „Kwartalnik Pedagogiczny”, nr 3, s. 97–110.

Bauman Z. 2011. 44 listy ze świata płynnej nowoczesności, tłum. T. Kunz, Wydawnictwo Literackie, Kraków.

Dąbrowski M. 2008. Pozwólmy dzieciom myśleć, CKE, Warszawa.

Dobrołowicz W. 1995. Psychodydaktyka kreatywności, WSPS, Warszawa.

Dylak S. 2008. Szkoła – jaka jest, każdy widzi, jak ma być, każdy wie, ale jaka mogłaby być, podpowiada Neil Postman, [w:] Dokąd zmierza polska szkoła, red. D. Klus-Stańska, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa, s. 61–83.

Filipiak E. 2002. Konteksty rozwoju aktywności językowej dzieci w wieku wczesnoszkolnym, Wydawnictwo Uczelniane Akademii Bydgoskiej, Bydgoszcz.

Filipiak E. 2009. Rozwój zdolności uczenia się uczniów szkoły podstawowej i gimnazjum. Raport z badań, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego (maszynopis niepublikowany, przygotowany w ramach grantu MNiSW Nr N 107 037 31/3875), Bydgoszcz.

Filipiak E. 2011a. Produkty kultury uczenia się uczniów szkoły podstawowej i gimnazjum, „Forum Oświatowe”, 3, s. 159–185.

Filipiak E. 2011b. Motywacja i strategie uczenia się uczniów szkoły podstawowej i gimnazjum, „Edukacja”, 2, s. 28–36.

Filipiak E. 2012. Rozwijanie zdolności uczenia się, GWP, Sopot.

Filipiak E. 2015. Zdolności uczenia się absolwentów I i II etapu edukacyjnego, „Edukacja”, 1.

Guilford J.P. 1978. Natura inteligencji człowieka, tłum. B. Czarniawska, W. Kozłowski, J. Radzicki, PWN, Warszawa.

Góralski A. 1990. Być nowatorem. Poradnik twórczego myślenia, PWN, Warszawa.

Kin-Wiśniewska M. 2008. Zdolności poznawcze dzieci w wieku 7–10 lat, „Problemy Wczesnej Edukacji”, 1, s. 127–139.

Klus-Stańska D., Kalinowska A. 2004. Rozwijanie myślenia matematycznego młodszych uczniów, Wydawnictwa Akademickie Żak, Warszawa.

Klus-Stańska D. 2008a. Mitologia transmisji wiedzy, czyli o konieczności szukania alternatyw dla szkoły, która amputuje rozum, „Problemy Wczesnej Edukacji”, 2, s. 35–45.

Klus-Stańska D. red. 2008b. Dokąd zmierza polska szkoła, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa.

Kozielecki M. 1998. List o edukacji, „Forum Oświatowe”, 2 (19), s. 103–106.

Ledzińska M. 2008. Fakty i mity na temat uczniów zdolnych, „Problemy Wczesnej Edukacji”, nr 1, s. 49–59.

Lewowicki T. 1986. Kształcenie uczniów zdolnych, WSiP, Warszawa.

Limont W. 1994. Synektyka a zdolności twórcze, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.

Meeker M., Meeker R. 1975. S.O.I. Learning Abilities Test examiner’s manual, SOI Institute, El Segundo.

Meeker M., Meeker R., Roid G.H. 1985. Structure of Intellect Learning Abilities Test (SOI-LA), Western Psychological Services, Melton South.

Meeker M., Meeker R., Roid G.H. 1985. Structure of Intellect Learning Abilities Test (SOI-LA). Instrukcja do badań. Formularz A i B. (niepublikowana wersja polska dostępna w Instytucie Pedagogiki UKW; tłum. J. Puchalska. Oprac. naukowe i merytoryczne: E. Filipiak).

Nęcka E. 2002. Psychologia twórczości, GWP, Sopot.

Nęcka E. 2009. Inteligencja jest procesem, [w:] Nowe idee w psychologii. Psychologia XXI wieku, red. J. Kozielecki, GWP, Sopot, s. 21–40.

Nęcka E., Orzechowski J., Słabosz A., Szymura B. 2005. Trening twórczości, GWP, Sopot.

Nosal C. red. 1992. Twórcze przetwarzanie informacji, Drukarnia Agencji DELTA, Wrocław.

Pietrasiński Z. 1969. Myślenie twórcze, PZWS, Warszawa.

Pietrasiński Z. 1976. Zdolności, [w:] Psychologia, T. Tomaszewski, PWN, Warszawa, s. 735–762.

Sękowski A. red. 2005. Psychologia zdolności. Współczesne kierunki badań, WN PWN, Warszawa.

Strelau J. 1978. Przedmowa, [w:] J.P. Guilford, Natura inteligencji człowieka, tłum. B. Czarniawska, W. Kozłowski, J. Radzicki, PWN, Warszawa, s. 5–20.

Strelau J. 2014. Różnice indywidualne. Historia – Determinanty – Zastosowania, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.

Szmidt K. 2003. Koncepcja rozwijania zdolności twórczych uczniów klasy III do programu kształcenia zintegrowanego Przygoda z klasą, WSiP, Warszawa.

Szmidt K.J. 2007. Pedagogika twórczości, GWP, Sopot.

Szymański M.S. 1987. Twórczość i style poznawcze uczniów, WSiP, Warszawa.