Kwartalnik Pedagogiczny
pl
Oryginalny artykuł naukowy
Kwartalnik Pedagogiczny

Polskie koncepcje i programy wychowania przez przygodę. Wybrane przykłady z pierwszej połowy XX wieku

2016, 61, Numer 2

Wacław Sonelski

Akademia Wychowania Fizycznego im. J. Kukuczki w Katowicach, Wydział Wychowania Fizycznego, Zakład Turystyki Aktywnej i Przygodowej

Artur Magiera

Akademia Wychowania Fizycznego im. J. Kukuczki w Katowicach, Wydział Wychowania Fizycznego, Zakład Turystyki Aktywnej i Przygodowej

DOI

-

Data publikacji

02.08.2016

Model publikowania

hybrydowy

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

pedagogika

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 194 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:136

Liczba pobrań:52

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

The purpose of this paper is to trace the very origins of an adventure education in Poland. We present some ideas that can be found in the Polish literature and articles published in the early 1920s. In the novel entitled Lato leśnych ludzi (The Forest People’s Summer) Maria Rodziewiczówna (1864–1944) presents a complete adventure education programme which is realized in a forest wilderness. Although this programme is similar in properties to that of British boy scouts, both educational systems are different in many ways, so “the forest people school” can be regarded as Rodziewiczówna’s original concept based mainly on the Polish history and local traditions. Ślizgawka (Ice Rink) is a memoir written by Franciszek Wysłouch (1896–1978) describing a unique pattern of winter skate-tour performed in the Polesie country before the Great War. These skate expeditions in the wilderness are the best examples of the pure adventure education. General Mariusz Zaruski (1867–1941) in his articles edited in the anthology Na bezdrożach tatrzańskich (In the Tatra Wilderness) pointed out many educational advantages of mountaineering and ski-touring in the Tatra Mountains. He also focused his attention on the wilderness education programmes. These ideas sounded revolutionary and were rejected by the Polish society of the beginning of 20th century.

Słowa kluczowe:

adventure education,educational programme

Bibliografia

Aldo L. 2004. Zapiski z piaszczystej Krainy. A Sand County Almanac, Stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich Istot, Bystra k. Bielska-Białej.

Baden-Powell R. Sir 2007. Wędrówka do sukcesu. Rovering to Success. Książka o Wielkiej Grze Życia dla młodych ludzi, napisana przez Sir Roberta Baden-Powella z ilustracjami autora, Oficyna Wydawnicza „Text”, Kraków.

Grodecka E. 1997. O metodzie harcerskiej i jej stosowaniu, Harcerskie Biuro Wydawnicze Horyzonty, Warszawa.

Irving R.L.G. 1935. The Romance of Mountaineering, J. M. Dent and Sons Ltd, London.

Kamiński A. 2001. Nauczanie i wychowanie metodą harcerską, Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej, Warszawa.

Kordys R. 1976. Taternictwo wczoraj dziś i jutro, [w:] Czarny szczyt. Proza taternicka lat 1904–1939, wybór, opracowanie i przedmowa J. Kolbuszewski, Wydawnictwo Literackie, Kraków.

Kozioł R. 1984. Trening ogólnorozwojowy i metodyka szkolenia w alpinizmie, Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie, Kraków.

Krawczyk Z. 1968. Człowiek i natura. Filozoficzne założenia ideologii taternickiej i marynistycznej Mariusza Zaruskiego, „Studia Filozoficzne”, nr 2, s. 61–83.

Matuszyk A. 1985. U źródeł ideologii taternictwa, Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie, Kraków.

Mortlock C. 1994. The Adventure Alternative, Cicerone Press, Cumbria.

Miles J. 1995. Wilderness is a Healing Place, [w:] The Theory of Experiential Education, eds. K. Warren, M. Sakofs, J.S. Hunt, Kendall/Hunt Publ. Company, Dubuque.

Nofer-Władyka A. 1988. Posłowie, [w:] M. Rodziewiczówna, Lato leśnych ludzi, Warszawa.

Priest S., Gass M. A. 2005. Effective Leadership in Adventure Programming, Human Kinetics, Champaign.

Prouty D., Panicucci J., Collinson R. red. 2007. Adventure Education. Theory and Applications. Project Adventure, Human Kinetics, Champaign.

Rodziewiczówna M. 1988. Lato leśnych ludzi, Nasza Księgarnia, Warszawa.

Skirmunttówna J. 2012. Pani na Hruszowej. Dwadzieścia pięć lat wspomnień o Marii Rodziewiczównie, Wydawnictwo MG, Warszawa.

Sonelski W. 2012. O pewnej metodzie realizacji programów edukacji przygodowej, [w:] Edukacja przygodą. Outdoor i Adventure Education w Polsce: teoria, przykłady, konteksty, red. E. Palamer-Kabacińska, A. Leśny, Warszawa.

Szejnert M. 2015. Usypać góry. Historie z Polesia, Wydawnictwo Znak, Kraków.

Thoreau H.D. 1991. Walden czyli życie w lesie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Wajrak A. 2015. Wolność wilka, „Gazeta Wyborcza” 31.10.15, Dodatek: Wysokie Obcasy, 43 (832), s. 46.

Wysłouch F. 2012. Ślizgawka, [w:] F. Wysłouch, Echa Polesia, Wydawnictwo LTW, Dziekanów Leśny.

Zaruski M. 1958. Na bezdrożach tatrzańskich. Wycieczki, wrażenia i opisy, Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, Warszawa.

Zaruski M. 1958a. Tatry jako pustynia, [w:] M. Zaruski, Na bezdrożach tatrzańskich. Wycieczki, wrażenia i opisy, Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, Warszawa, s. 18–23.

Zaruski M. 1958b. W gnieździe złotej kaczki, [w:] M. Zaruski, Na bezdrożach tatrzańskich. Wycieczki, wrażenia i opisy, Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, Warszawa, s. 90–95.

Zaruski M. 1958c. Rozmyślanie o charakterach i taternictwie, [w:] M. Zaruski, Na bezdrożach tatrzańskich. Wycieczki, wrażenia i opisy, Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, Warszawa, s. 147–149.

Zaruski M. 1958d. Trzydzieści lat..., [w:] M. Zaruski, Na bezdrożach tatrzańskich. Wycieczki, wrażenia i opisy, Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, Warszawa, s. 226–230.

Podobne publikacje