Poczucie bezradności i lęku w relacjach między ludźmi. Implikacje pedagogiczne
2017, 62, Numer 2
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Język publikacji
Pliki do pobrania
PDF 184 KB
Liczba wyświetleń:343
Liczba pobrań:111
Cytowania Crossref:0
Wynik Altmetric:0
Abstrakt
The article is devoted to the problem of human relationships with special attention paid to the experience of helplessness, powerlessness and social anxiety in contacts with other people. The problem is described from the existential-psychological and social-cultural perspective. At first the author presents the essence and reasons for feeling helpless and anxious in the psychological context. Then various aspects of human alienation in contemporary culture are enumerated. In the second part of the article the author discusses the category of usefulness and utility in thinking about oneself and other people, the alienation of language and loss of the so-called “individual initiative”. Theoretical considerations have been supplemented with the results of the author’s own research. At the end of the article the author indicates the role of education in preventing the development of helplessness among young people.
Słowa kluczowe:
Bibliografia
Amodeo J., Wentworth K. 2014. Odsłaniająca siebie komunikacja: istotny pomost pomiędzy dwoma światami, [w:] Mosty zamiast murów. Podręcznik komunikacji interpersonalnej, red. J. Stewart, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 259–266.
Bauman Z. 2008. Płynny lęk, tłum. K. Margański, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
Beck A.T. 1997. The past and future of cognitive therapy, „The Journal of Psychotherapy, Praxis and Research”, nr 6, s. 276–284.
Beck A.T., Emery E., Greenberg R.L. 1985. Anxiety Disorders and Phobias. A Cognitive Perspective, New York.
Berger P., Luckmann T. 1995. Społeczne tworzenie rzeczywistości, tłum. J. Niźnik, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.
Buber M. 1969. Wychowanie, „Znak”, nr 4, s. 442–461.
Buber M. 2014. Między osobą a osobą, tłum. J. Doktór [w:] Mosty zamiast murów. Podręcznik komunikacji interpersonalnej, red. J. Stewart, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 594–608.
Calhoun L.G., Tedeschi R.G. 2004. The Foundations of Posttraumatic Growth: New Considera, „Psychological Inquiry”, Vol. 15, nr 1, s. 93–102.
Clark D.M. 2001. A Cognitive Perspective on Social Phobia, [w:] International Handbook of Social Anxiety: Concepts, Research and Interventions Relating to the Self and Shyness, ed. W.R. Crozier, L.E. Alden, Wiley, s. 405–430.
Coleman P.T. 2005. Konflikt trudno rozwiązywalny, tłum. M. Cierpisz, M. Kodura, [w:] Rozwiązywanie konfliktów, red. M. Deutsch, P.T. Coleman, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, s. 424–446.
Corney G., Schneider-Corney M. 2014. Sens życia i wartości, tłum. P. Kostyło, [w:] Mosty zamiast murów. Podręcznik komunikacji interpersonalnej, red. J. Stewart, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Csikszentmihalyi M. 1990. Flow: The Psychology of Optimal Experience; Harper and Row, New York.
Flammer A. Nakamura Y. 2002. An den Grenzen der Kontrolle, „Zeitschrift für Pädagogik”, nr 44, s. 83–112.
Gergen J.K. 2009. Nasycone Ja. Dylematy tożsamości w życiu współczesnym, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Grossmann K., Grossmann K.E. 2012. Bindungen – Das Gefüge psychischer Sicherheit, Klett–Cotta. Stuttgart.
Heidegger M. 1977. Budować, mieszkać, myśleć, tłum. K. Michalski, Wydawnictwo Czytelnik, Warszawa.
Heidegger M. 2007. W drodze do języka, Warszawa.
Heidenreich T., Stangier U. 2003. Soziale Phobie: Grundlagen und neue Entwicklungen kognitiver Verhaltenstherapie, „Verhaltenstherapie und psychosoziale Praxis”, nr 35(3), s. 499–515.
Furmanek W. 2007. Kompetencje kluczowe. Przegląd problematyki, [w:] Kompetencje kluczowe kategorią pedagogiki. Studia porównawcze polsko-słowackie, red. W. Furmanek, M. Duris, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów.
Fromm E. 2013. Patologia normalności. Przyczynek do nauki o człowieku, tłum. S. Baranowski, R. Palusiński, Wydawnictwo Vis-a-Vis, Kraków.
Fromm E. 2012. Mieć czy być, tłum. J. Karłowski, Rebis, Poznań.
Karau S.J., Williams K.D. 1993. Social loafing: A meta-analytic review and theoretical integration, „Journal of Personality and Social Psychology”, nr 65, s. 681–706.
Kaufman J.-C. 2013. Kiedy ja jest innym, Oficyna Naukowa, Warszawa.
Kierkegaard S. 1981. Bojaźń i drżenie. Choroba na śmierć, tłum. I.L. Iwaszkiewicz, PWN, Warszawa.
Kierkegaard S. 2002. Pojęcie lęku, tłum. A. Szwed, De Agostini, Altaya, Warszawa.
Kofta M., Sędek G. 1993. Wyuczona bezradność: Podejście informacyjne, [w:] Psychologia aktywności: Zaangażowanie, sprawstwo, bezradność, red. M. Kofta, Wydawnictwo Nakom, Poznań.
Leary M., Kowalski R.M. 2002. Lęk społeczny, tłum. E. Zaremba, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.
Levinas E. 2014. Całość i nieskończoność. Esej o zewnętrzności, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Lynch J.J. 2014. Język serca, tłum. J. Suchecki, [w:] Mosty zamiast murów. Podręcznik komunikacji interpersonalnej, red. J. Stewart, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 59–65.
Matczak A. 2001. Kwestionariusz kompetencji społecznych. Podręcznik, Pracownia Testów Psychologicznych PTP, Warszawa.
McAdams D.P. 2006. The role of narrative in personality psychology today, „Narrative Inquiry”, Vol. 16/1, s. 11–18.
Moore Ch. 2009. Mediacje. Praktyczne sposoby rozwiązywania konfliktów, tłum. A. Cybulko, M. Zieliński, Oficyna Wolters Kluwer Business, Warszawa.
Nowak-Dziemianowicz M. 2012. Edukacja wychowanie w dyskursie nauki i codzienności, Kraków.
Nussbaum M.C. 2016. Nie dla zysku, tłum. L. Pawłowski, Biblioteka Kultury Liberalnej, Warszawa.
Ossowska M. 1985. Normy moralne, próba systematyzacji, PWN, Warszawa.
Pedrez E. 2005. Bezradność współczesnego stoika, [w:] Bezradność. Interdyscyplinarne studium zjawiska w kontekście zmiany społecznej i edukacyjnej, red. Z. Gajdzic, M. Rembierz, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, s. 223–234.
Ricoeur P. 2004. Drogi rozpoznania, Znak, Kraków.
Rosenberg M.B. 2013. W świecie porozumienia bez przemocy, Wydawnictwo MiND, Podkowa Leśna.
Rorty R. 2000. Edukacja i wyzwanie postnowoczesności, [w:] Alternatywy myślenia o/dla edukacji, red. Z. Kwieciński, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa.
Sarbin T.R. 1986. The Narrative as a Root Metaphor for Psychology, [w:] Narrative Psychology. The Storied Nature of Human Conduct, ed. T.R. Sarbin, London, s. 3–21.
Seligman M.E.P., Walker E.F., Rosenhan D.L. 2003. Psychopatologia, tłum. J. Gilewicz, A. Wojciechowski, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań.
Smółka P. 2008. Kompetencje społeczne. Metody pomiaru i doskonalenie umiejętności interpersonalnych, Wolters Kluwer Polska, Kraków.
Szkudlarek T. 2003. Pedagogika krytyczna, [w:] Pedagogika. Podręcznik akademicki, red. Z. Kwieciński, B. Śliwerski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Stach R., Stach-Brejko A. 2005. Strategie kognitywno-behawioralne interewencji psychologicznej w kryzysach, [w:] Kryzys, interwencja i pomoc psychologiczna. Nowe ujęcia i możliwości, red. D. Kubacka-Jasiecka, K. Mudyń, Wydawnictwo Adama Marszałka, Toruń.
Stewart J. 2014. Komunikacja interpersonalna: kontakt między osobami, tłum. P. Kostyło, [w:] Mosty zamiast murów. Podręcznik komunikacji interpersonalnej, red. J. Stewart, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 36–58.
Tarnowski J. 1980. Martin Buber – nauczyciel dialogu, „Znak”, nr 7, s. 867–873.
Thompson L., Nadler J. 2005. Konflikt trudno rozwiązywalny, tłum. M. Cierpisz, M. Kodura, [w:] Rozwiązywanie konfliktów, red. M. Deutsch, P.T. Coleman, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, s. 213–235.
Tillich P. 1994. Męstwo bycia, tłum. H. Bednarek, Wydawnictwo Rebis, Poznań.
Tischner J. 1994. Świat ludzkiej nadziei. Wybór szkiców filozoficznych 1966–1975, Wydawnictwo Znak, Kraków.
Unker K. 2011. Sozialkompetenz. Ein Manager–Märchen. Wahrheiten über wirksames Management und den Umgang mit Menschen in Organisationen, Frankfurt am Main.
Wojciszke B. 2006. Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.