Oryginalny artykuł naukowy
Kwartalnik Pedagogiczny

Edukacja dla narodu. Chłopi a procesy narodowościowe

2018, 63, Numer 4

Michał Rauszer

0000-0003-4956-4256

Uniwersytet Warszawski, Wydział Pedagogiczny, Zakład Interdyscyplinarnych Badań nad Kulturą

DOI

10.5604/01.3001.0013.1709

Data publikacji

24.04.2019

Model publikowania

hybrydowy

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych, Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

pedagogika, nauki socjologiczne, historia

Język publikacji

polski

Pliki do pobrania

PDF 199 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:275

Liczba pobrań:64

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

Due to historical reasons, the process of acquiring national identity by the peasants began relatively late. This process, for various reasons, was based on three models of education: formal, informal and non-formal. Schools emerging in the Polish territories were usually associated with the activities of the partitioner, moreover, it often met with distrust of a village quite closed in this respect. The People’s Movement complemented this formal education with performative activities, such as celebrating national holidays, which would give illiterate peasants the opportunity to participate in the acquisition of national identity. Another important part of this process was spontaneous non-formal education, i.e., peasant activity expressed in the acquisition of reading skills, which became the basis for building a national identity. In my text I discuss the process of acquiring national identity by peasants on the example of three models of education: formal, informal and non-formal.

Słowa kluczowe:

peasants,education,nation,emancipation

Bibliografia

Anderson B. 1991. Wspólnoty wyobrażone. Rozważania o źródłach i rozprzestrzenianiu się nacjonalizmu, tłum. S. Amsterdamski, Wydawnictwo Znak, Kraków.

Brodowska H. 2001. Chłopi o sobie i Polsce. Rozwój świadomości społeczno-narodowej, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Łódź.

Carlson M. 2007. Performans, tłum. E. Kubikowska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Chałasiński J. 1968. Kultura i naród. Studia i szkice, Książka i Wiedza, Warszawa.

Chałasiński J. 1969. Społeczeństwo i wychowanie, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Chlebowczyk J. 1983. O prawie do bytu małych i młodych narodów, Śląski Instytut Naukowy, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa–Kraków.

Czapliński M. 2002. Dzieje Śląska od 1806 do 1945 roku, [w:] Historia Śląska, red. M. Czapliński, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław, s. 250–414.

Dutkowa K. 1995. Polityka szkolna w Galicji między autonomią i centralizacją (1861–1875), Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Etkind A. 2011. Inner Colonisation. Russia’s Imperial Experience, Polity Press, Cambridge.

Fatyga B. 2005. Edukacja nieformalna w Polsce: Historia i ramy współczesne, [w:] Doświadczać uczenia. Materiały pokonferencyjne, Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji, Warszawa.

Gellner E. 1991. Narody i nacjonalizm, tłum. T. Hołówka, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Gerlich M.G. 2016. Śląski witraż. Prawdy, złudzenia, mity, Wydawnictwo Śląsk, Katowice.

Hołda R. 2008. „Dobry władca” – Studium antropologiczne o Franciszku Józefie I, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.

Kot S. 1987. Polska Złotego Wieku a Europa. Studia i szkice, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Kizwalter T. 1999. O nowoczesności narodu: przypadek Polski, Semper, Warszawa.

Kornatowski W., Malczewski K., red. 1960. Wspomnienia Opolan, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa.

Linkiewicz O. 2018. Lokalność i nacjonalizm. Społeczności wiejskie w Galicji Wschodniej w Dwudziestoleciu Międzywojennym, Universitas, Kraków.

Łuczewski M. 2012. Odwieczny naród. Polak i katolik w Żmiącej, Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej, Toruń.

Molenda J. 1999. Chłopi – Naród – Niepodległość. Kształtowanie się postaw narodowych i obywatelskich chłopów w Galicji i Królestwie Polskim w przededniu odrodzenia Polski, Wydawnictwo Neriton–Instytut Historii PAN, Warszawa.

Michalkiewicz S. 1972. Historia społeczno-gospodarcza chłopów w zaborze pruskim, [w:] Historia chłopów polskich, red. S. Inglot, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa.

Rauszer M. 2017. Chłop niewolnik? Pańszczyzna w perspektywie antropologii historii, „Lud”, nr 101, s. 107–127.

Shulze H. 2012. Państwo i naród w dziejach Europy, tłum. D. Lachowska, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Słomka J. 1963. Pamiętnik włościanina. Od pańszczyzny do dni dzisiejszych, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa.

Smith A.D. 2009. Ethnosymbolism and Nationalism. A Cultural Approach, Routledge, New York– –London.

Szacki J. 1971. Tradycja. Przegląd problematyki, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Tazbir J. 2013. Kultura szlachecka w Polsce. Rozkwit – upadek – relikty, Nauka i Innowacje, Poznań.

Walicki A. 1994. Philosophy and Romantic Nationalism: The Case of Poland, Notre Dame, Indiana.

Witos W. 1981. Moje wspomnienia, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa.

Zervas T.G. 2017. Formal and Informal Education During the Rise of Greek Nationalism. Learning to Be A Greek, Palgrave Macmillan, New York.

Żona gospodarza 15-morgowego w pow. Warszawskim. 1954. [w:] Pamiętniki chłopów. Wybór, red. I. Nowakowska, Książka i Wiedza, Warszawa.

Podobne publikacje