Kwartalnik Pedagogiczny
pl
Oryginalny artykuł naukowy
Kwartalnik Pedagogiczny

Od idei korczakowskiej samorządności do niemożności jej spełnienia w publicznym szkolnictwie

2022, 67, Numer 4

Bogusław Śliwerski

0000-0002-3875-8154

Uniwersytet Łódzki

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej

The Maria Grzegorzewska University

DOI

10.31338/2657-6007.kp.2022-4.7

Data publikacji

14.05.2023

Model publikowania

hybrydowy

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

pedagogika

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 172 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:45

Liczba pobrań:33

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

The purpose of the historical and problematic research was to establish the sources of student self-government in public education and to establish their relationship with the pedagogy of Janusz Korczak. Eighty years had passed since Korczak’s death, and the political and school system changed. In the process of educational activities, the author distinguishes three generations of scholars who took up the issues of student self-government: (1) the generation that preserved the memory of Korczak’s pedagogical thought during the communist period; (2) the generation on the border of the political transformation in 1989 and (3) the generation of a new interpretation of Korczak’s pedagogical thought in the first decades of the 21st century. Research shows that Korczak’s idea of self-determination of young people in matters concerning their rights in public institutions is unique, because teachers and wielding power in the state lack courage to democratise the educational process in these institutions. The generations of educators and teachers mentioned in the article were not able to stop the reproduction of quasiself-governance in public education. The author encourages the renewed study of Korczak’s thought and renewed attempts to change for the benefit of educating school children and youth in democracy, instead of teaching only about democracy.

Słowa kluczowe:

democracy,self-governance,participation,school,education,Korczak,anti-authoritarian pedagogy

Bibliografia

Bińczycka, J. (1989). Janusz Korczak a pedagogika humanistyczna. W Korczakowskim Kręgu, 25, 45–55.

Bińczycka, J. (1997). Między swobodą a przemocą w wychowaniu. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Bojarska, L. (2011). Samorząd uczniowski nie bibelot. Ściągawka dyrektora gimnazjum, Warszawa: Wolters Kluwer.

Gurycka, A. (1997). O sztuce wychowania. Warszawa: Centralny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli.

Jarosz, E., Michalak, M. (2018). Bicie dzieci... Czas z tym skończyć! Kontestacja kar cielesnych we współczesnym świecie. Warszawa: Rzecznik Praw Dziecka.

Kamiński, A. (1962). Korzenie historyczne samorządu dziecięcego Janusza Korczaka. W: I. Newerly, A. Kamiński, Wł. Żelazko (red.), Samorząd uczniowski w systemie wychowawczym Korczaka (s. 33–62). Warszawa: Nasza Księgarnia.

Kamiński, A. (1965, 1973). Samorząd młodzieży jako metoda wychowawcza. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.

Kamiński, A. (1966). Aktywizacja i uspołecznienie uczniów w szkole podstawowej. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.

Kamiński, A. (1978). Organizacja życia społeczności uczniowskiej. W: T. Wiloch (red.), Szkoła wychowująca (s. 117–131). Warszawa: WSiP.

Kasperowiczowa, (red.). (1960). Samorząd uczniowski w Polsce w latach 1918–1939. Cz. 1. Z doświadczeń nauczycieli. Z prac Podsekcji Samorządu Uczniowskiego Wydziału Pedagogicznego Związku Nauczycielstwa Polskiego. Warszawa: Nasza Księgarnia.

Korczak, J. (1984). Pisma wybrane. Wprowadzenie i wybór A. Lewin, t. 1. Warszawa: Nasza Księgarnia.

Lewin, A. (1972). O systemie wychowania. Tworzenie systemu wewnątrz szkoły – problemy i technika. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.

Lewin, A. (1983). System wychowania a twórczość pedagogiczna. Warszawa: Nasza Księgarnia.

Lewin, A. (1986). Tryptyk pedagogiczny. Korczak–Makarenko–Freinet. Warszawa: Nasza Księgarnia.

Lewin, A. (red.). (1972). Dylematy wychowawcze. Z badań nad zachowaniem społecznym uczniów szkoły średniej. Warszawa: Nasza Księgarnia.

Łobocki, M. (1985). Wychowanie w klasie szkolnej. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.

Miller, A. (1991). Mury milczenia. Cena wyparcia urazów dzieciństwa, tłum. J. Hockuba, Warszawa: PWN.

Muszyński, H. (1972). Teoretyczne podstawy systemu wychowawczego szkoły, z.1. System wychowawczy szkoły podstawowej. Warszawa; Poznań: Instytut Pedagogiki UAM.

Murzyn, A. (red.). (2011). Samorządność wczoraj i dziś. Wychowanie do społeczeństwa obywatelskiego. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Newerly, I., Kamiński, A., Żelazko, Wł. (red.). (1962). Samorząd uczniowski w systemie wychowawczym Korczaka. Warszawa: Nasza Księgarnia.

Pielachowski, J. (1997). Delikatna sprawa. Głos dyrektora menadżera. Głos Nauczycielski, 14, 1–3.

Prywer, Z., Ziarko, Z. (red.). (1980). Samorządna i organizacyjna działalność dzieci i młodzieży w szkole. Warszawa; Poznań: PWN.

Radziewicz, J. (1985). Równi wśród równych, czyli o samorządzie uczniowskim. Warszawa: Instytut Wydawniczy Nasza Księgarnia.

Radziewicz, J. (1988). Samorządność przeciw samorządności. Edukacja i Dialog, 7, 3.

Radziewicz, J. (1989). Szkoła uspołeczniona i uspołeczniająca. Warszawa: Zespół Oświaty Niezależnej.

Smolińska-Theiss, B. (2013). Korczakowskie narracje pedagogiczne. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Smołalski, A. (1999). Historyczne podstawy teorii organizacji szkolnictwa w Polsce. Zagadnienia administracji edukacyjnej, t. 3. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Śliwerski, B. (1993). Wyspy oporu edukacyjnego. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Śliwerski, B. (1996a). Edukacja autorska. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Śliwerski, B. (1996b). Klinika szkolnej demokracji. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Śliwerski, B. (1998). Jak zmieniać szkołę? Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Śliwerski, B. (2002a). Program wychowawczy szkoły. Warszawa: WSiP.

Śliwerski, B. (2002b). Rada szkoły. Rada oświatowa. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Śliwerski, B. (2009). Problemy współczesnej edukacji. Dekonstrukcja polityki oświatowej III RP. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Śliwerski, B. (2017). Meblowanie szkolnej demokracji. Warszawa: Wolters Kluwer.

Śliwerski, B. (2020). (Kontr-)rewolucja oświatowa. Studium z polityki prawicowych reform edukacyjnych. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Tarnowski, J. (1990). Janusz Korczak dzisiaj. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Teologii Katolickiej.

Tarnowski, J. (1993). Jak wychowywać? W ogniu pytań. Ząbki: Wydawnictwo Apostolicum.

Zarządzenie ministra oświaty i wychowania z dn. 8.09.1982 r. w sprawie zasad działalności samorządu uczniowskiego, Dz. Urz. MOiW nr 11 z 1982, poz. 109.

Podobne publikacje