Oryginalny artykuł naukowy
Kwartalnik Pedagogiczny

Turystyka rodzinna – wyzwania dla zarządzających obszarami recepcji turystycznej

2024, 69, Numer 4

Anna Delekta

0000-0002-1480-3029

National Education Commission University in Cracow, Institute of Management and Social Affairs, Department of Tourism and Regional Studies

DOI

10.31338/2657-6007.kp.2024-4.8

Data publikacji

27.03.2025

Model publikowania

otwarty dostęp

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk medycznych i nauk o zdrowiu, Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

nauki o kulturze fizycznej, pedagogika

Język publikacji

polski

Pliki do pobrania

PDF 236 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:166

Liczba pobrań:51

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

An increasing number of families take up tourist trips, looking for unique experiences and attractions tailored to their needs. Often the places where visitors go, the so-called tourist reception areas do not meet the expectations of families with children. The aim of the article is to diagnose and analyse the most common problems of this type of families travelling to areas attractive in terms of culture and nature. The next step is to compare the results of own research with the latest global trends in family tourism. The application goal of the work is to provide entities managing tourist reception areas with the most important proposals for changes and necessary improvements in these areas to make them more “friendly” to families with children. Qualitative research was conducted on a purposefully selected sample of wealthy families with children from the Krakow Metropolitan Area. The analysis, based on grounded theory, made it possible to generate and name the main categories that raise key issues resulting from the specific needs of families with children: adapting the educational offer to the requirements of families, deficiencies in tourist infrastructure, the need for a specialised, including pedagogical, approach to children in facilities located in tourist reception areas. The behaviour of surveyed families with children on the tourism market turned out to be mostly consistent with global trends for this segment over the last two years. The respondents’ recommendations for managers of tourist reception areas focus, among others, on: increasing ecological solutions in tourism, providing education tailored to the level of knowledge and skills of children, investing in green areas in city centres, preparing more places for rest and outdoor education, and tourist accessibility.

Słowa kluczowe:

family tourism,trends in family tourism,tourist accessibility,families with children,education and upbringing while travelling,tourist reception areas,ecological education

Bibliografia

Blichfeldt, B. S., Pedersen, B. M., Johansen, A., Hansen, L. (2011). Tweens on holidays: In-situ decision-making from children’s perspectives. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 11(2), 135–149.

Buckley, R. (2012). Sustainable adventure tourism: Matching tourists, business, and destinations. Tourism Management, 33(3), 527–540.

Carr, N. (2011). Children’s and families’ holiday experiences. London; New York: Routledge.

Charles, N., Davies, C. A., Harris, C. C. (2008). Families in transition: Social change, family formation and kin relationships. Bristol, United Kingdom: Policy Press.

Cohen, S. A., Higham, J. E. S., Peeters, P. (2014). Understanding how tourism air travel has become a contested practice. Journal of Sustainable Tourism, 22(6), 951–967.

Coontz, S. (1992). The way we never were: American families and the nostalgia trap. New York: Basic Books.

Decrop, A. (2006). Vacation decision making. CABI Publishing.

Delekta, A., Kurek, S., Mróz, F., Rettinger, R., Ziółkowska-Waiss, K., Żemła, M. (2018). Rodziny z dziećmi jako konsumenci na rynku turystycznym – wyzwania badawcze. Folia Turistica, 48, 123–141.

Delekta, A., Stecko, J. (2020). Family tourism and its influence on students’ behaviours as tourists. Humanities and Social Sciences, 27(2), 53–65.

Family Travel Association and Jonathan M. Tisch Center of Hospitality, NYU School of Professional Studies. (2022). 2022 Family Travel Survey. Pobrane z: https://www.familytravel.org/research (otwarty 15.09.2024).

Gibbs, G. (2011). Analizowanie danych jakościowych, tłum. A. Kaczmarek. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Gram, M. (2005). Family holidays. A Qualitative analysis of family holiday experiences. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 5(1), 2–22.

Gram, M. (2007). Children as co-decision makers in the family? the case of family holidays. Young Consumers, 8(1), 19–28.

Gram, M., O’Donohoe, S., Schänzel, H., Marchant, C., Kastarinen, A. (2019). Fun time, finite time: temporal and emotional dimensions of grandtravel experiences. Annals of Tourism Research, 79, 102769.

Holden, A. (2009). The environment-tourism nexus: Influence of environmental education. Journal of Sustainable Tourism, 17(2), 123–144.

Hudson, S., Hudson, R. (2013). Creating family memories through adventure tourism. Journal of Vacation Marketing, 19(3), 226–239.

Kawula S., Brągiel J., Janke A.W. (2007). Pedagogika rodziny. Obszary i panorama problematyki. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Khoo-Lattimore, C. (2015). Kids on board: methodological challenges, concerns and clarifications when including young children’s voices in tourism research. Current Issues in Tourism, 18, 845–858.

Kowalczyk Anioł, J., Włodarczyk, B. (2011), Turystyka rodzinna – istota i zakres pojęcia. W: J. Śledzińska, B. Włodarczyk (red.), Turystyka rodzinna a zachowania prospołeczne (s. 9–25). Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”.

Kowalczyk, M., Winiarski, M. (2021). Podróże edukacyjne jako element turystyki rodzinnej w Polsce. Turystyka Kulturowa, 19(2), 87–102.

Kurek, A. K. (2003). Turystyka rodzinna: Teoretyczne podstawy, charakterystyka, rozwój. Kraków: Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego.

Lee, Y., Kim, S. (2023). Cultural and historical learning in family tourism. Journal of Cultural Tourism, 12(1), 95–108.

Lehto, X. Y., Choi, S., Lin, Y. C., MacDermid, S. M. (2009). Vacation and family functioning. Annals of Tourism Research 36, 459–479.

Lehto, X. Y., Lin, Y. C., Chen, Y., Choi, S. (2012). Family vacation activities and family cohesion. Journal of Travel and Tourism Marketing, 29(8), 835–850.

Lim, C., Weaver, D. (2022). Post-pandemic shifts in family adventure tourism. Annals of Leisure Research, 25(3), 371–389.

Łobożewicz, T., Wolańska, T. (1994). Rekreacja i turystyka w rodzinie. Warszawa: Polskie Towarzystwo Naukowe Kultury Fizycznej.

Mair, J., Laing, J. H. (2013). Encouraging pro-environmental behaviour: The role of sustainability-focused events. Journal of Sustainable Tourism, 21(8), 1113–1128.

Główny Urząd Statystyczny (2023). Główny Urząd Statystyczny Ludności i Mieszkań 2021. Rodziny w Polsce w świetle wyników NSP 2021. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.

Nickerson, N. P., Jurowski, C. (2001). The influence of children on vacation travel patterns. Journal of Vacation Marketing, 7(1), 19–30.

Polski Instytut Ekonomiczny. (2020). Turystyka w Polsce w 2020 roku: Analiza wpływu pandemii COVID-19 na branżę turystyczną. Kraków: Polski Instytut Ekonomiczny.

Pine, B. J., Gilmore, J. H. (1999). The experience economy. Work is theatre and every business a Stage. Boston, MA: Harvard Business School Press.

Pope, G. (2023). Comment: Five trends that will shape family travel in 2024. Travel Weekly. Pobrane z: https://travelweekly.co.uk/in-depth/comment/comment-five-trends-that-will-shape-family-travel-in-2024 [otwarty 20.08.2024].

Popenoe, D. (1996). The decline of the family: The transformation of the American family. New York: Free Press.

Przecławski, K. (2004). Człowiek a turystyka. Zarys socjologii turystyki. Kraków: Wydawnictwo ALBIS.

Qiao, G., Cao, Y., Chen, Q., Jia, Q (2022) Understanding family tourism: A perspective of bibliometric review. Frontiers in Psychology 13, 937312.

Raport Najwyższej Izby Kontroli, Zachowanie i zwiększanie terenów zielonych w miastach, Nr ewid. 172/2021/P/21/074/LLU.

Rhoden, S., Hunter-Jones, P., Miller, A. (2016). Tourism experiences through the eyes of a child. Annals of. Leisure. Research 19(4), 424–443.

Riessman, C. K. (2008). Narrative methods for the human sciences. Sage Publications.

Schänzel, H., Smith, K. A. (2014). The socialization of families away from home: Group dynamics and family functioning on holiday. Leisure Studies, 33(2), 160–181.

Schänzel, H., Yeoman, I., Backer, E. (2012). Family tourism: Multidisciplinary perspectives. Channel View Publications.

Schänzel, H., Yeoman, I. (2015). Trends in family tourism. Journal of Tourism Futures, 1(2), 141–147.

Shaw, S. M., Dawson, D. (2001). Purposive leisure: Examining parental discourses on family activities. Leisure Studies, 20(2), 121–138.

Sienkiewicz, K. (2010). Rodzina w Polsce: przemiany i wyzwania. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Sierżant, J. (2013). Turystyka jako czynnik integracji rodzinnej i wychowawczej. W: R. C. Wójtowicz (red.), Pedagogika turystyki (s. 51–64). Kraków: Wydawnictwo Naukowe UJ.

Siwek, M., Kolasińska, A., Wrześniewski, K., Zmuda-Palka, M. (2022). Services and amenities offered by city hotels within family tourism as one of the factors guaranteeing satisfactory leisure time. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(14), 8321.

Small, J. (2008). The absence of childhood in tourism studies. Annals of Tourism Research, 35(3), 772–789.

Sorensen, A., Jen, L. (2015). Tailoring experiences for families: A review of tourism personalization. Tourism Management, 46, 234–241.

Strauss, A. L., Corbin, J. (1990). Basics of qualitative research: Grounded theory procedures and techniques. Newbury Park, CA: Sage Publications.

Szczepański, J. (1970). Elementarne pojęcia socjologii. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Szlendak, T. (2010). Rodzina i jej przemiany w Polsce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Szmigielska, B. (2009). Turystyka rodzinna jako czynnik wychowawczy w kontekście edukacji turystycznej dzieci i młodzieży. W: K. L. Dziuban, A. Wójcik (red.), Edukacja turystyczna w kontekście przemian społecznych (s. 124–133). Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.

Tatar, C., Kozak, M. (2022). Family tourism experiences: Effects of customization on satisfaction and loyalty. Tourism Management Perspectives, 41, 100928.

Therkelsen, A. (2010). Imagining places: Image formation of tourists and its consequences for destination promotion. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 10(2), 164–180.

Tomaszewska, M. (2017). Rodzina jako główny element turystyki edukacyjnej dzieci i młodzieży. W: A. Walczak, M. Pawlak (red.), Edukacja turystyczna dzieci i młodzieży w Polsce (s. 104–113). Warszawa: Wydawnictwo Difin.

Towner, J., Milne, S. (2017). Adventure tourism and family engagement. Leisure Studies, 36(5), 590–604.

Tyszka, T. (1998). Rodzina w zmieniającym się społeczeństwie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Dz. U. 2020 poz. 374.

Weston, K. (1991). Families we choose: Lesbians, gays, kinship. New York: Columbia University Press.

Wu, M. Y., Wall, G. (2016). Visiting friends and relatives tourism: A family life cycle perspective. Journal of China Tourism Research, 12(4), 474–490.

Yeoman, I. (2008). Tomorrow’ s tourist: Scenarios and trends. Oxford, UK: Elsevier.

Zabriskie, R. B., McCormick, B. P. (2001). The influence of family leisure patterns on family functioning. Journal of Leisure Research, 33(3), 281–295.