Oryginalny artykuł naukowy
Kwartalnik Pedagogiczny

Wychowanie w świetle filozofii egzystencjalnej

2024, 69, Numer 4

Agnieszka Rumianowska

0000-0001-5508-8781

DOI

10.31338/2657-6007.kp.2024-4.1

Data publikacji

27.03.2025

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych, Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

filozofia, pedagogika

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 248 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:104

Liczba pobrań:4

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

The aim of the study was to construct a coherent concept of education from the perspective of existential philosophy. The realisation of this goal involved the need to organise and describe the sources of thinking about education in the context of existentialism. The need to clarify the ontological assumptions of existential philosophy stems from a number of misunderstandings and ambiguities that have grown up around this current. Lack of understanding of the basic philosophical assumptions inherent in atheistic and theistic existentialism is the main reason for drawing unauthorised conclusions and formulating unjustified pedagogical consequences. Considering the possibilities of implementing the ideas of existential philosophers into pedagogy, theistic existentialism was used as the main object of exploration. A conceptualisation of the existential foundations of education was carried out by applying new ways of description, making concepts more precise and combining them into new wholes.

Słowa kluczowe:

Bibliografia

Bierdiajew, M. (2002). Rozważania o egzystencji. Filozofia samotności i wspólnoty, tłum. H. Paprocki. Kęty: Wydawnictwo Antyk.

Bollnow, O. F. (1962). Existenzphilosophie und Pädagogik. Versuch über unstetige Formen der Erziehung. Stuttgart: W. Kohlhammer Verlag.

Bollnow, O. F. (1978). Vom Geist des Übens. Eine Rückbesinnung auf elementare didaktische Erfahrung. Freiburg; Basel; Wien: Verlag Herder.

Buber, M. (2005). Reden über Erziehung. Rede über das Erzieherische, Bildung und Weltanschauung. Über Charaktererziehung. München: Gütersloher Verlagshaus.

Frankl, V. E. (2009). Człowiek w poszukiwaniu sensu, tłum. A. Wolnicka. Warszawa: Czarna Owca.

Frankl, V. E. (2021). Das Leiden am sinnlosen Leben. Psychotherapie für heute. Freiburg; Basel; Wien: Herder.

Gara, J. (2021). Istnienie i wychowanie. Egzystencjalne inspiracje myślenia i działania pedagogicznego. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.

Guardini, R. (2001). Briefe über Selbstbildung. Bearbeitet von Ingeborg Klimmer. Mainz: Topos plus.

Heidegger, M. (2010). Bycie i czas, tłum. B. Baran. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Hornowska, M. (1912). Samowiedza i samowychowanie. Warszawa; Lwów: E. Wende i spółka.

Jaspers, K. (1973). Philosophie. Existenzerhellung, t. 2. Berlin; Heidelberg; New York: Springer Verlag.

Jaspers, K. (2020). Filozofia. Rozjaśnienie egzystencji, t. 2, tłum. M. Żelazny. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Jaspers, K. (1982). Was ist Erziehung? Ein Lesebuch. Textauswahl und Zusammenstellung von Hermann Horn. München: Deutscher Taschenbuch Verlag.

Jeleńska, L. (1930). Sztuka wychowania. Warszawa: Nasza Księgarnia.

Kierkegaard, S. (1976). Albo–Albo, t.1, tłum. J. Iwaszkiewicz. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kierkegaard, S. (1982). Bojaźń i drżenie. Choroba na śmierć, tłum. J. Iwaszkiewicz. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kierkegaard, S. (2002). Pojęcie lęku, tłum. A. Szwed. Warszawa: De Agostini & Altaya.

Marcel, G. (1959). Homo viator. Wstęp do metafizyki nadziei, tłum. P. Lubicz. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.

Marcel, G. (1965). Od sprzeciwu do wezwania, tłum. S. Ławicki. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.

May, R. (1989). Psychologia i dramat ludzki. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.

Milerski, B. Śliwerski, B. (red.). (2000). Leksykon PWN: Pedagogika. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Mounier, E. (1964). Wprowadzenie do egzystencjalizmów, tłum. E. Krasnowolska. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak.

Nowak, M. (2004). Pedagogika personalistyczna. W: Z. Kwieciński, B. Śliwerski (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki, (t. 1, s. 232–248). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Pascal, B. (1983). Myśli, tłum. T. Żeleński-Boy. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.

Prokopski, J. A. (2007). Egzystencja i tragizm. Dialektyka ludzkiej skończoności. Krytyka nowożytnej i współczesnej myśli egzystencjalistycznej. Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki.

Rumianowska, A. (2022). Młodzi dorośli wobec konfliktów w ujęciu filozofii i pedagogiki egzystencjalnej. Płock: Wydawnictwo Naukowe Akademii Mazowieckiej.

Sartre, J. P. (1998). Egzystencjalizm jest humanizmem, tłum. J. Krajewski. Warszawa: Wydawnictwo Literackie MUZA SA.

Sartre, J. P. (2007). Byt i nicość. Zarys ontologii fenomenologicznej, tłum. J. Kiełbasa, P. Mróz, R. Abramciów, R. Ryziński, P. Małochleb. Kraków: Zielona Sowa.

Sośnicki, K. (1964). Istota i cele wychowania. Warszawa: Nasza Księgarnia.

Schütz, E. (2017). Existenzialkritische Pädagogik, hrsg. M. Brinkmann. Wiesbaden: Springer Fachmedien.

Śliwerski, B. (2008). Współczesne teorie i nurty wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Tarnowski, J. (1982). Problem chrześcijańskiej pedagogiki egzystencjalnej. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Tillich, P. (1994). Męstwo bycia, tłum. H. Bednarek. Poznań: Wydawnictwo Rebis.

Wołoszyn, S. (1964). Dzieje wychowania i myśli pedagogicznej w zarysie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Wołoszyn, S. (1998). Nauki o wychowaniu w Polsce w XX wieku. Próba syntetycznego zarysu na tle powszechnym. Kielce: Wydawnictwo Strzelec.

Podobne publikacje