Kwartalnik Pedagogiczny
pl
Oryginalny artykuł naukowy
Kwartalnik Pedagogiczny

Polimorficzność motywacji osób twórczych. Implikacje pedagogiczne

2015, 60, Numer 3

Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie

DOI

-

Data publikacji

28.10.2015

Model publikowania

hybrydowy

Rodzaj licencji


Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

pedagogika

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 229 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:203

Liczba pobrań:49

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0


Abstrakt

In the article the hypothesis of motivational polymorphism in creativity is formulated and confirmed. The hypothesis assumes that activation of creative behaviour needs many different types of motivation, which are variations of one main motivation. The theoretical basis of this article rests on Józef Kozielecki’s concept of psychotransgressionism, which assumes that creative behaviour can be activated by three motivations: self-esteem motivation (hubristic), motivation of the meaning of life and motivation of self-efficiency. In this study on a sample of interpreting artists (N = 133), creative behaviour was measured using the STZ questionnaire (Strzałecki 2003). The motivational orientations were measured using the Polish adaptation of Power Motivation Scale (PMS) by Tokarz and Trzebińska (2011), the Polish adaptation of Life Attitude Profile questionnaire (LAP-R) by Klamut (2010) and the Polish adaptation of General Self- Efficacy Scale questionnaire (GSES) by Juczyński (2001). The results confirmed the hypothesis of a polymorphic nature of motivation in creative people. Educational implications of results are discussed.

Słowa kluczowe:

Bibliografia

Allan J.S. 1992. Educating performens, „American Scholar”, nr 61, s. 197–212.

Amabile T. 1979. Effects of external evalution on artistic creativity, „Journal of Personality and Social Psychology”, nr 37, s. 221–233.

Amabile T.M. 1996. Creativity in Context, Westview Press, Boulder, Co.

Amabile T.M., Hill K.G., Hennessey B.A., Tighe E.M. i in. 1994. The Work preference Inventory: Assesing intrinsic and extrinsic motivational orientations, „Journal of Personality and Social Psychology”, nr 66, s. 950–967.

Arndt J., Greenberg J., Pyszczynski T., Solomon S., Schimel J. 1999. Creativity and Terror Management: Evidence That Creative Activity Increases Guilt and Social Projection Faliowing Mortality Salience, „Journal of Personality and Social Psychology”, t. 77, nr 1, s. 19–32.

Bandura A. 2008. Reconstrual of “free will” from the agentic perspective of social cognitive theory, [w:] Are we free? Psychology and free will, red. J. Baer, J.C. Kaufman, R.F. Baumeister, Oxford University Press, Oxford, s. 86–127.

Bartnicka-Michalska A. 2012. Twórczość a sukces zawodowy artystów występujących, Black Union, Jastrzębie-Zdrój.

Bartnicka-Michalska A. w druku. Wizerunek artysty interpretującego: między sprawnością a zaburzeniem. Perspektywa psychologiczna.

Burgoyne S., Poulin K., Rearden A. 1999. The impact of acting on student actors: Boundary blurring, growth, and emotional distress, „Theatre Topics”, nr 9(2), s. 157–179.

Feist G.J., Barron F.X. 2003. Predicting creativity from early to late adulthood: Intellect, potential, and personality, „Journal of Research in Personality”, nr 37, s. 62–88.

Florida R. 2004. The rise of creative class, Basic Book, New York.

Frankl V.E. 1984. Homo Patiens, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa.

Gałdowa A., Nelicki A. 2005. O możliwościach i warunkach bycia twórczym z perspektywy aksjologicznej teorii osobowości, [w]: W poszukiwaniu zastosowań psychologii twórczości, red. A. Tokarz, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, s. 9–29.

Gasiul H. 2013. Wybrane sposoby interpretacji procesów wolicjonalnych i wolności woli we współczesnej psychologii. Realizacja motywów ja, jako podstawa realizacji dyspozycji wolicjonalnych, [w:] Filozofia chrześcijańska. Osoba i wola, red. K. Stachowicz, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Wydział Teologiczny, Poznań, s. 23–45.

Goodwin F.K, Jamison K.R. 2007. Manic-Depressive Illness: Bipolar Disorders and Recurrent Depression, 2nd Edition, Oxford University Press, Oxford.

Juczyński Z. 2001. Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia, PTP, Warszawa.

Karwowski M. 2011. The Creative MiX? Teacher’s Creative Leadership School Creative Climate and Students’ Creative Self-Efficiacy, „Chowanna”, t. 1(36), s. 25–44.

Karwowski M. 2014. Creative mindsets: Measurement, correlates, consequences, „Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts”, t. 8, nr 1, s. 62–70.

Karwowski M., Gralewski J. 2011. Zmotywowana kreatywność: synergia motywacyjna postawy twórczej młodzieży, „Chowanna”, t. 1(36), s. 45–58.

Kim K.H. 2008. Meta-analyses of the relationship of creative achievement to both IQ and divergent thinking test scores, „Journal of Creative Behavior”, nr 42, s. 106–130.

Klamut R. 2010. Kwestionariusz Postaw Życiowych KPŻ. Podręcznik do polskiej adaptacji kwestionariusza Life Attitude Profile-Revised (LAP-R) Gary’ego T. Rekera, Pracownia Testów Psychologicznych PTP, Warszawa.

Kocowski T. 1987. Geneza i funkcje procesów motywacyjnych człowieka, „Przegląd Psychologiczny”, nr 1, s. 81–115.

Kocowski T. 1991. Aktywność twórcza człowieka. Filogeneza. Funkcja. Uwarunkowania, [w:] Szkice z teorii twórczości i motywacji, red. A. Tokarz, SAWW, Poznań, s. 9–35.

Kogan N. 2002. Careers in the Performing Art: A Psychological Perspective, „Creativity Research Journal”, t. 14, nr 1, s. 1–16.

Kopaliński W. 2003. Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, Wydawnictwo MUZA S.A., Warszawa.

Kozera M. 2011. Style twórczego zachowania i poczucie sensu życia w grupie studentów ASP. Praca magisterska napisana pod kierunkiem prof. dr. hab. Andrzeja Strzałeckiego.

Kozielecki J. 2002. Transgresja i kultura, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa.

Kozielecki J. 2007. Psychotransgresjonizm. Nowe kierunki psychologii, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa.

Kozielecki J. red. 2009. Nowe idee w psychologii. Psychologia XXI wieku, GWP, Sopot.

Lewicka M. 1993. Aktor czy obserwator? Psychologiczne mechanizmy odchyleń od racjonalności w myśleniu potocznym, Polskie Towarzystwo Psychologiczne, Warszawa.

Łukaszewski W., Boguszewska J. 2008. Strategie obrony przed lękiem egzystencjalnym, „Nauka”, nr 4, s. 23–34.

Manturzewska M., Kotlarska H. red. 1990. Wybrane zagadnienia z psychologii muzyki, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.

McClelland D.C. 1995. Human motivation, Scott Foresman, Glenview, IL.

Mróz B. 2008. Osobowość wybitnych aktorów polskich. Studium różnic międzygeneracyjnych, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.

Nemiro J. 1997. Interpretive artists: A qualitative exploration of the creative process of actors, „Creativity Research Journal”, nr 10, s. 229–239.

Nęcka E. 2001. Psychologia twórczości, GWP, Gdańsk.

Obuchowski K. 1985. Adaptacja twórcza, KiW, Warszawa.

Obuchowski K. 1993. Człowiek intencjonalny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Piechota A., Tokarz A. 2014. Zastosowanie analizy konstytucji znaczenia (MCA) w badaniu motywacji do twórczości artystycznej, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 10, nr 1, s. 158–185.

Plucker J.A. 1999. Is the proof in the pudding? Reanalyses of Torrance’s (1958 to present) longitudial data, „Creativity Research Journal”, nr 12, s. 103–114.

Popek R. 1996. Zdolności i uzdolnienia jako osobowościowe właściwości człowieka, Wydawnictwo UMCS, Lublin.

Richards R., red. 2002. Everyday creativity and New Views of Human Nature. Psychological, Social and Spiritual Perspectives, APA, Washington, DC.

Rosińska Z. 1985. Psychoanalityczne myślenie o sztuce, PWN, Warszawa.

Sawyer R.K. 2000. Improvisation and the Creative Process: Dewey, Collingwood, and the Aesthetics of Spontaneity, „The Journal of Aesthetics and Art Criticism”, t. 58, nr 2, s. 149–161.

Schwarzer R. 1997. Poczucie własnej skuteczności w podejmowaniu i nontynuacji zachowań zdrowotnych. Dotychczasowe podejścia teoretyczne i nowy model, [w:] Psychologia zdrowia, red. I. Heszen-Niejodek, H. Sęk, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 175–205.

Simon B.F., Stierlin H. 1998. Słownik terapii rodzin, GWP, Gdańsk.

Solomon S., Greenberg J., Pyszczynski T. 1991. A Terror menagement theory of social behavior: The psychological function of self-esteem and cultural wordviews, [w:] Advances in experimental social psychology, red. M. Zanna (t. 24), Academic Press, San Diego, s. 93–159.

Sotwin W. 2010. Wola czyli dynamika umysłu, Wydawnictwo SWPS Academica, Warszawa.

Strzałecki A. 1989. Twórczość a style rozwiązywania problemów praktycznych. Ujęcie prakseologiczne, Ossolineum, Wrocław.

Strzałecki A. 1992. Osobowość a style rozwiązywania problemów, [w:] Twórcze przetwarzanie informacji, red. C.S. Nosal, Agencja Delta, Wrocław, s. 87–97.

Strzałecki A. 2003. Psychologia twórczości. Między tradycją a ponowoczesnością, Wydawnictwo UKSW, Warszawa.

Strzałecki A. 2005. Sprawność osobowości: Tożsamość, stabilność i integracja osobowości młodzieży uzdolnionej, [w:] Wybrane zagadnienia edukacji uczniów zdolnych. Uczeń – nauczyciel – edukacja, t. 2, red. W. Limont, J. Cieślikowska, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków, s. 23–33.

Strzałecki A. 2007. Style rozwiązywania problemów praktycznych. Uwarunkowania psychologiczne, [w:] Współczesne wyzwania nauk praktycznych, red. A. Lewicka-Strzałecka, Wydawnictwo WSPiZ, Warszawa, s. 137–166.

Strzałecki A. 2011. Style twórczego zachowania w przedsiębiorczości, [w:] Innowacyjna przedsiębiorczość. Teorie, badania, zastosowania praktyczne perspektywa psychologiczna, red. A. Strzałecki,A. Lizurej, Wydawnictwo SWPS Academica, Warszawa, s. 119–151.

Strzałecki A., Czołek D. 2005. Osobowościowe i temperamentalne czynniki warunkujące osiąganie sukcesu w przedsiębiorczości, „Przegląd Psychologiczny”, nr 2(48), s. 133–151.

Strzałecki A., Grzegorczyk P. 2007. Osobowościowe i poznawcze czynniki warunkujące sukces w przedsiębiorczości, „Przegląd Psychologiczny”, nr 2(48), s. 133–151.

Strzałecki A., Rudnicka E. 1998. Reprezentacje poznawcze tekstu literackiego i reklamowego. Twórca i odbiorca jako uczestnicy procesu komunikacyjnego, [w:] Percepcja reklamy. Zagadnienia psychologiczne, red. A. Strzałecki, Wydawnictwo ATK, Warszawa, s. 254–295.

Szpygiel B. 2009. Dobrostan psychiczny a style twórczego zachowania pracowników o różnym nastawieniu wobec twórczości. Praca magisterska napisana pod kierunkiem Ludwiki Wojciechowskiej.

Tokarz A. 1998. Motywacja hubrystyczna i poznawcza jako dominanty systemu motywacji do pracy naukowej, „Przegląd Psychologiczny”, t. 41, nr 1/2, s. 121–134.

Tokarz A. 2005. Dynamika procesu twórczego, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Tokarz A., Trzebińska M. 2011. Struktura i korelaty motywacji mocy u studentów i u menedżerów, [w:] Innowacyjna przedsiębiorczość. Teorie. Badania. Zastosowania praktyczne. Perspektywa psychologiczna, red. A. Strzałecki, A. Lizurej, Wydawnictwo SWPS Academica, Warszawa, s. 225–244.

Trzebińska E. 1998. Dwa wizerunki własnej osoby. Studia nad sposobami rozumienia siebie, Wydawnictwo Instytut Psychologii PAN, Warszawa.

Trzebińska E. 2008. Psychologia pozytywna, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa.

Trzebińska M. 2009. Goal orientations in the context of human subjectivity, „Nowy Sącz Academic Review”, nr 5, s. 40–48.

Trzebińska E., Miś T., Rutczyńska I. 2003. Wielorakie ja i jedność tożsamości. Ujęcie doświadczeniowo- analityczne, „Roczniki Psychologiczne”, t. 6, s. 5–25.