Oryginalny artykuł naukowy
Kwartalnik Pedagogiczny

Od emancypacji człowieka do emancypacji z człowieczeństwa? O posthumanistycznych implikacjach pedagogiki ogólno-krytycznej

2018, 63, Numer 1

Markus Lipowicz

DOI

10.5604/01.3001.0011.8225

Data publikacji

02.05.2018

Model publikowania

hybrydowy

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

pedagogika

Język publikacji

polski

Pliki do pobrania

PDF 181 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:342

Liczba pobrań:85

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

In the article the author hypothesises that the posthumanist thought is not only compatible with critical pedagogical reflection, but can also be interpreted as its essential implication. An important reference point for these considerations is Robert Kwaśnica’s concept of the “second degree pedagogy”, which challenges the a priori premises of the paradigmatic pedagogy. The crucial idea which is called into question is the concept of humanity. The author argues that the contestation of the anthropological frame of upbringing makes the pedagogical thought head towards a posthumanist reflection, which is presented as a critical addendum to contemporary general pedagogy. At the end of these considerations the author points out the limitations and also the possible dangers deriving from a fully posthumanist perspective on upbringing.

Słowa kluczowe:

Pedagogy,upbringing,human,humanity,emancipation,posthumanism,transhumanism

Bibliografia

Bednarek J. 2014a. Emancypacyjna obietnica posthumanizmu, „Praktyka teoretyczna”, nr 4 (14), s. 171–180.

Bednarek J. 2014b. Zwrot posthumanistyczna a ontologia, „Praktyka teoretyczna”, nr 4 (14), s. 247–255.

Bostrom N. 2005. A History of Transhumanist Thought, „Journal for Evolution and Technology”, vol. 14, s. 1–25.

Bostrom N. 2013. Existential Risk Prevention as Global Priority, „Global Policy”, nr 1 (4), s. 15–31.

Damberger T. 2015. Erziehung, Bildung und pharmakologisches Enhancement, „Aufklärung und Kritik: Zeitschrift für freies Denken und humanistische Philosophie”, nr 3 (54), s. 129–139.

Gogacz M. 1997. Osoba zadaniem pedagogiki. Wykłady Bydgoskie, Oficyna Wydawnicza „Navo”, Warszawa.

Hanuszkiewicz W. 2016. Pytanie o aktualność Humboldtowskiej idei uniwersytetu z perspektywy współczesnych zadań humanistyki, „Kwartalnik Pedagogiczny”, nr 3 (241), s. 63–77.

Hoły-Łuczaj M. 2015. Posthumanizm. Między metafizyką a etyką, „Kultura i wartości”, nr 1 (11), s. 45–61.

Klichowski M., Przybyła M. 2013. Cyborgizacja edukacji – próba konceptualizacji, „Studia Edukacyjne”, nr 24, s. 143–154.

Klichowski M. 2014. Narodziny cyborgizacji. Nowa eugenika, transhumanizm i zmierzch edukacji, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Kopciewicz L. 2016. Cyborgizacja – emancypacja? Kulturowe wyobrażenia techniki i postępu w czasach humanizmu, „Człowiek – Teraźniejszość – Edukacja”, t. 19, nr 2 (74), s. 139–153.

Kruszelnicki W. 2015. „Lifelong learning” i poradoznawstwo w perspektywie krytycznej: pedagogie konformizmu i rządomyślności, „Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja”, t. 18, nr 1 (69), s. 21–43.

Kwaśnica R. 2007. Dwie racjonalności. Od filozofii sensu ku pedagogice ogólnej, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP, Wrocław.

Nayar P. K. 2014. Posthumanism, Polity Press, Cambridge.

Przanowska M. 2015. Pytanie o sens (w) edukacji. Grondinowska smenatyka sensu i jej pedagogiczne egzemplifikacje a antyredukcjonizm hermeneutyki kształcenia, „Kwartalnik Pedagogiczny”, nr 2 (236), s. 30–55.

Rutkowski J. 2012. Zmierzch kształcenia? Wybrane implikacje pedagogiczne implikacje filozofii Leo Straussa i Erica Voegelina, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Szkudlarek T., Śliwerski B. 1991. Wyzwania pedagogiki krytycznej i antypedagogiki, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków.

Śliwerski B. 2015. Współczesne teorie i nurty wychowania, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków.

Vinge V. 1993. The Coming Technological Singularity: How to Survive in the Post-Human Era, [w:] Vision-21. Interdisciplinary Science and Engineering in the Era of Cyberspace. NASA Conference

Publication 10129, National Aeronautics and Space Administration, Westlake Ohio, s. 11–22.

Wulf C., Zirfas J. 2014. «Homo educandus». Eine Einleitung in die Pädagogische Anthropologie, [w:] Handbuch Pädagogische Anthropologie, red. C. Wulf, J. Zirfas, Springer, Wiesbaden, s. 9–26.

Zuziak W. 2012. Czy aksjologia może przezwyciężyć ponowoczesny kryzys wartości?, „Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria”, nr 2 (82), s. 295–310.

Podobne publikacje