Oryginalny artykuł naukowy
Kwartalnik Pedagogiczny

Rozwój koedukacyjnego średniego szkolnictwa ogólnokształcącego w okresie II Rzeczypospolitej

2018, 63, Numer 4

Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie, Wydział Pedagogiczny, Katedra Historii Oświaty i Wychowania


Data publikacji

24.04.2019

Model publikowania

hybrydowy

Rodzaj licencji


Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych, Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

pedagogika, historia

Język publikacji

polski

Pliki do pobrania

PDF 148 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:332

Liczba pobrań:65

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0


Abstrakt

During the late 19th century and early 20th century, co-education on a secondary school level was still a source of controversy, resulting in a public discussion. The first co-educational secondary schools in the Polish territories were established over the course of the First World War. During that time, in light of a realistic chance for Poland to regain independence, the teaching community undertook discussions regarding the shape of education in independent Poland. Still, many people still viewed co-education with a degree of doubt. In the interwar period, however, the number of public and private co-educational secondary schools increased. They were located primarily in smaller cities. Additionally, men usually represented the majority of students. This dynamic was a result of allowing women to attend institutions that had originally functioned as all-male schools, thus creating a coeducational schooling system. The level of education in these institutions was generally low.

Słowa kluczowe:

Bibliografia

Araszkiewicz F.W. 1967. Szkoła średnia ogólnokształcąca na ziemiach polskich w latach 1915–1918, „Rozprawy z dziejów oświaty”, t. 10, s. 161–231.

Centnerszwerowa R. 1905. O wspólnym obu płci kształceniu w szkole średniej, Nakładem „Księgarni Powszechnej”, Warszawa.

Dormus K. 2004. Koedukacja – teoria i praktyka na ziemiach polskich na początku XX wieku, „Rozprawy z dziejów oświaty”, t. 43, s. 53–92.

Dormus K. 2017. Razem czy osobno? Koedukacja w perspektywie historycznej i współczesnej, [w:] Razem czy osobno? Współczesne mity, klisze i szablony edukacyjne, red. B. Muchacka, M. Głażewski, B. Pawlak, A. Litawa, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Kraków, s. 19–32.

Dormus K. 2010. Czy koedukacja jest szkodliwa? Początki dyskusji o szkole mieszanej w publicystyce polskiej przed pierwszą wojną światową, [w:] Szkoła polska od średniowiecza do XX wieku między tradycją a innowacją, red. I. Szybiak, A. Fija łkowski, J. Kamińska, K. Buczek, Wydawca Uniwersytet Warszawski Wydział Pedagogiczny, Warszawa, s. 264–277.

Dzierzbicka W. 1963. Szkoła pracy, [w:] Eksperymenty pedagogiczne w Polsce 1900–1939, oprac. W. Dzierzbicka, S. Dobrowolski, Ossolineum, Wrocław.

Górski W. 1917. Myśli o przystosowaniu szkolnictwa polskiego do życia. (Referat odczytany przez W. Górskiego na pierwszym Zjeździe Nauczycielstwa Polskiego w m.st. Warszawie w dniu 15 stycznia 1917), nakładem autora, Warszawa.

Gumuła T., Majewski S. 1994. Prywatne szkolnictwo średnie ogólnokształcące w Drugiej Rzeczypospolitej – organizacja i zasięg społecznego oddziaływania, „Rozprawy z dziejów oświaty”, t. 36, s. 111–150.

Gumuła T. 2004. Prywatne szkoły żeńskie w systemie oświatowym II Rzeczypospolitej – stan badań, postulaty badawcze, [w:] Funkcja prywatnych szkół średnich w II Rzeczypospolitej 1918–1939, red. E.J. Kryńska, Trans Humana, Białystok.

Jaworska M. 1929. Wartości wychowawcze koedukacji, „Praca Szkolna”, nr 7.

Konarski K. 1923. Dzieje szkolnictwa w b. Królestwie Kongresowym 1915–1918, Książnica Polska, Kraków.

Kotowski R. 2013. Dziewczęta w mundurkach. Młodzież żeńska szkół średnich w Polsce w latach 1918–1939, Muzeum Narodowe, Fundacja Posteris, Kielce.

Kukołowicz T., Otręba I. 1996. Poglądy na koedukację w szkole polskiej w latach 1920–1939, „Rocznik Nauk Społecznych”, s. 107–118.

Macała J. 2006. Z dyskusji o szkole katolickiej w II RP, „Polityka i Społeczeństwo”, nr 3, s. 66–74.

Mauersberg S. 1988. Komu służyła szkoła w Drugiej Rzeczypospolitej. Społeczne uwarunkowania dostępu do oświaty, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.

Męczkowska T. 1902. O szkołach mieszanych, „Nowe Słowo”, nr 13, s. 308.

Męczkowska T. 1909. Nauczanie wspólne, [w:] Encyklopedia wychowawcza, t. 7, Gebethner i Wolff, Warszawa, s. 544–558.

Męczkowska T. 1920. Szkoły mieszane. Koedukacja, Wydawnictwo M. Arcta, Kraków.

Męczkowska T. 1931. Koedukacja. Wskazania organizacyjne i wychowawcze, „Ogniwo”, nr 8.

Męczkowska T. 1933a. Współczesny stan szkolnictwa koedukacyjnego w Polsce i innych krajach, „Zrąb”, t. 15, s. 93–109.

Męczkowska T. 1933b. Zagadnienia koedukacji w teorii i praktyce, „Zrąb”, t. 16, s. 46–67.

Miąso J. 1992. Kształcenie dziewcząt w Drugiej Rzeczypospolitej, [w:] Kobieta i edukacja na ziemiach polskich w XIX i XX w. Zbiór studiów, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, t. 2, cz. 2, Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, s. 73–88.

Możdżeń S. 1989. Reformy szkoły średniej w Galicji w latach 1884–1914, Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. J. Kochanowskiego, Kielce.

Najdus W. 1960. Szkice z dziejów Galicji, t. 2, Książka i Wiedza, Warszawa.

Niklewska J. 1987. Prywatne szkoły średnie w Warszawie 1905–1915, PWN, Warszawa.

Ostachiewiczowa K. 1914. Nowe prądy, nowe dążenia w wychowaniu. Wiek XIX i XX, Drukarnia Józefa Zawadzkiego, Wilno.

Pogorzelski S. 1918. Koedukacja, „Przegląd Pedagogiczny”, nr 7–8.

Prace Komisji Pedagogicznej przy Stowarzyszeniu Nauczycielstwa Polskiego. 1915. „Wychowanie w domu i szkole”, nr 6–8, s. 754.

Ramułtowa M. 1912. Próby polskiej szkoły nowego typu, Gebethner i S-ka, Kraków.

Rozporządzenie W.R. i O.P. z dnia 31 października 1933 r. o organizacji gimnazjów państwowych. Statut gimnazjum państwowego (Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego 1933, nr 13, poz. 184, s. 555).

Ruta Z. 1990. Prywatne szkolnictwo średnie ogólnokształcące w Krakowie i województwie krakowskim w latach 1932–1939, Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej, Kraków.

Samsel A. 2004a. Koedukacja w II Rzeczypospolitej – teoria i praktyka, [w:] Funkcja prywatnych szkół średnich w II Rzeczypospolitej 1918–1939, red. E.J. Kryńska, Trans Humana, Białystok, s. 101–111.

Samsel A. 2004b. Koedukacja w szkołach średnich w Polsce i na świecie w latach 1918–1939 – świadomy wybór czy zło konieczne, „Przegląd Historyczno-Oświatowy”, r. 47, nr 3–4, s. 79–87.

Stan liczebny szkolnictwa średniego ogólnokształcącego oraz zakładów kształcenia nauczycieli w Okręgu. 1937. „Dziennik Urzędowy Kuratorjum Okręgu Szkolnego Krakowskiego”, nr 11.

Statystyka szkolnictwa 1937/38. 1939. Główny Urząd Statystyczny, Warszawa.

Walasek S. 1966. Szkolnictwo średnie ogólnokształcące na ziemiach polskich w latach 1914–1923, Acta Universitatis Wratislaviensis No 1843. Prace Pedagogiczne CXII, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.

Weychert-Szymanowska W. 1909. Kongres pedagogiczny we Lwowie, „Ster”, nr 11–12, s. 388–390.

Wspólne wychowanie chłopaków i dziewcząt. Rektor K.E. Palmgren. 1906. „Szkoła Przyszłości”, nr 9–12, s. 9–16.

Wykaz państwowych i prywatnych szkół średnich ogólnokształcących, zakładów kształcenia nauczycieli oraz kursów dokształcających. 1938. „Dziennik Urzędowy Kuratorjum Okręgu Szkolnego Krakowskiego”, nr 8.

Wykaz szkolnictwa średniego – szkoły państwowe i niepaństwowe. Archiwum Akt Nowych [AAN] (2), zesp. 14, seria 2.2, sygn. 169, Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, k. 9–24; 118–144.

Z. 1907. Rzut oka na przebieg zjazdu, „Ster”, nr 4–5, s. 196–206.

Podobne publikacje