Kwartalnik Pedagogiczny
pl
Oryginalny artykuł naukowy
Kwartalnik Pedagogiczny

Rozwój koedukacyjnego średniego szkolnictwa ogólnokształcącego w okresie II Rzeczypospolitej

2018, 63, Numer 4

Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie, Wydział Pedagogiczny, Katedra Historii Oświaty i Wychowania


Data publikacji

24.04.2019

Model publikowania

hybrydowy

Rodzaj licencji


Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

pedagogika

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 148 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:228

Liczba pobrań:39

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0


Abstrakt

During the late 19th century and early 20th century, co-education on a secondary school level was still a source of controversy, resulting in a public discussion. The first co-educational secondary schools in the Polish territories were established over the course of the First World War. During that time, in light of a realistic chance for Poland to regain independence, the teaching community undertook discussions regarding the shape of education in independent Poland. Still, many people still viewed co-education with a degree of doubt. In the interwar period, however, the number of public and private co-educational secondary schools increased. They were located primarily in smaller cities. Additionally, men usually represented the majority of students. This dynamic was a result of allowing women to attend institutions that had originally functioned as all-male schools, thus creating a coeducational schooling system. The level of education in these institutions was generally low.

Słowa kluczowe:

Bibliografia

Araszkiewicz F.W. 1967. Szkoła średnia ogólnokształcąca na ziemiach polskich w latach 1915–1918, „Rozprawy z dziejów oświaty”, t. 10, s. 161–231.

Centnerszwerowa R. 1905. O wspólnym obu płci kształceniu w szkole średniej, Nakładem „Księgarni Powszechnej”, Warszawa.

Dormus K. 2004. Koedukacja – teoria i praktyka na ziemiach polskich na początku XX wieku, „Rozprawy z dziejów oświaty”, t. 43, s. 53–92.

Dormus K. 2017. Razem czy osobno? Koedukacja w perspektywie historycznej i współczesnej, [w:] Razem czy osobno? Współczesne mity, klisze i szablony edukacyjne, red. B. Muchacka, M. Głażewski, B. Pawlak, A. Litawa, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Kraków, s. 19–32.

Dormus K. 2010. Czy koedukacja jest szkodliwa? Początki dyskusji o szkole mieszanej w publicystyce polskiej przed pierwszą wojną światową, [w:] Szkoła polska od średniowiecza do XX wieku między tradycją a innowacją, red. I. Szybiak, A. Fija łkowski, J. Kamińska, K. Buczek, Wydawca Uniwersytet Warszawski Wydział Pedagogiczny, Warszawa, s. 264–277.

Dzierzbicka W. 1963. Szkoła pracy, [w:] Eksperymenty pedagogiczne w Polsce 1900–1939, oprac. W. Dzierzbicka, S. Dobrowolski, Ossolineum, Wrocław.

Górski W. 1917. Myśli o przystosowaniu szkolnictwa polskiego do życia. (Referat odczytany przez W. Górskiego na pierwszym Zjeździe Nauczycielstwa Polskiego w m.st. Warszawie w dniu 15 stycznia 1917), nakładem autora, Warszawa.

Gumuła T., Majewski S. 1994. Prywatne szkolnictwo średnie ogólnokształcące w Drugiej Rzeczypospolitej – organizacja i zasięg społecznego oddziaływania, „Rozprawy z dziejów oświaty”, t. 36, s. 111–150.

Gumuła T. 2004. Prywatne szkoły żeńskie w systemie oświatowym II Rzeczypospolitej – stan badań, postulaty badawcze, [w:] Funkcja prywatnych szkół średnich w II Rzeczypospolitej 1918–1939, red. E.J. Kryńska, Trans Humana, Białystok.

Jaworska M. 1929. Wartości wychowawcze koedukacji, „Praca Szkolna”, nr 7.

Konarski K. 1923. Dzieje szkolnictwa w b. Królestwie Kongresowym 1915–1918, Książnica Polska, Kraków.

Kotowski R. 2013. Dziewczęta w mundurkach. Młodzież żeńska szkół średnich w Polsce w latach 1918–1939, Muzeum Narodowe, Fundacja Posteris, Kielce.

Kukołowicz T., Otręba I. 1996. Poglądy na koedukację w szkole polskiej w latach 1920–1939, „Rocznik Nauk Społecznych”, s. 107–118.

Macała J. 2006. Z dyskusji o szkole katolickiej w II RP, „Polityka i Społeczeństwo”, nr 3, s. 66–74.

Mauersberg S. 1988. Komu służyła szkoła w Drugiej Rzeczypospolitej. Społeczne uwarunkowania dostępu do oświaty, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.

Męczkowska T. 1902. O szkołach mieszanych, „Nowe Słowo”, nr 13, s. 308.

Męczkowska T. 1909. Nauczanie wspólne, [w:] Encyklopedia wychowawcza, t. 7, Gebethner i Wolff, Warszawa, s. 544–558.

Męczkowska T. 1920. Szkoły mieszane. Koedukacja, Wydawnictwo M. Arcta, Kraków.

Męczkowska T. 1931. Koedukacja. Wskazania organizacyjne i wychowawcze, „Ogniwo”, nr 8.

Męczkowska T. 1933a. Współczesny stan szkolnictwa koedukacyjnego w Polsce i innych krajach, „Zrąb”, t. 15, s. 93–109.

Męczkowska T. 1933b. Zagadnienia koedukacji w teorii i praktyce, „Zrąb”, t. 16, s. 46–67.

Miąso J. 1992. Kształcenie dziewcząt w Drugiej Rzeczypospolitej, [w:] Kobieta i edukacja na ziemiach polskich w XIX i XX w. Zbiór studiów, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, t. 2, cz. 2, Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, s. 73–88.

Możdżeń S. 1989. Reformy szkoły średniej w Galicji w latach 1884–1914, Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. J. Kochanowskiego, Kielce.

Najdus W. 1960. Szkice z dziejów Galicji, t. 2, Książka i Wiedza, Warszawa.

Niklewska J. 1987. Prywatne szkoły średnie w Warszawie 1905–1915, PWN, Warszawa.

Ostachiewiczowa K. 1914. Nowe prądy, nowe dążenia w wychowaniu. Wiek XIX i XX, Drukarnia Józefa Zawadzkiego, Wilno.

Pogorzelski S. 1918. Koedukacja, „Przegląd Pedagogiczny”, nr 7–8.

Prace Komisji Pedagogicznej przy Stowarzyszeniu Nauczycielstwa Polskiego. 1915. „Wychowanie w domu i szkole”, nr 6–8, s. 754.

Ramułtowa M. 1912. Próby polskiej szkoły nowego typu, Gebethner i S-ka, Kraków.

Rozporządzenie W.R. i O.P. z dnia 31 października 1933 r. o organizacji gimnazjów państwowych. Statut gimnazjum państwowego (Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego 1933, nr 13, poz. 184, s. 555).

Ruta Z. 1990. Prywatne szkolnictwo średnie ogólnokształcące w Krakowie i województwie krakowskim w latach 1932–1939, Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej, Kraków.

Samsel A. 2004a. Koedukacja w II Rzeczypospolitej – teoria i praktyka, [w:] Funkcja prywatnych szkół średnich w II Rzeczypospolitej 1918–1939, red. E.J. Kryńska, Trans Humana, Białystok, s. 101–111.

Samsel A. 2004b. Koedukacja w szkołach średnich w Polsce i na świecie w latach 1918–1939 – świadomy wybór czy zło konieczne, „Przegląd Historyczno-Oświatowy”, r. 47, nr 3–4, s. 79–87.

Stan liczebny szkolnictwa średniego ogólnokształcącego oraz zakładów kształcenia nauczycieli w Okręgu. 1937. „Dziennik Urzędowy Kuratorjum Okręgu Szkolnego Krakowskiego”, nr 11.

Statystyka szkolnictwa 1937/38. 1939. Główny Urząd Statystyczny, Warszawa.

Walasek S. 1966. Szkolnictwo średnie ogólnokształcące na ziemiach polskich w latach 1914–1923, Acta Universitatis Wratislaviensis No 1843. Prace Pedagogiczne CXII, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.

Weychert-Szymanowska W. 1909. Kongres pedagogiczny we Lwowie, „Ster”, nr 11–12, s. 388–390.

Wspólne wychowanie chłopaków i dziewcząt. Rektor K.E. Palmgren. 1906. „Szkoła Przyszłości”, nr 9–12, s. 9–16.

Wykaz państwowych i prywatnych szkół średnich ogólnokształcących, zakładów kształcenia nauczycieli oraz kursów dokształcających. 1938. „Dziennik Urzędowy Kuratorjum Okręgu Szkolnego Krakowskiego”, nr 8.

Wykaz szkolnictwa średniego – szkoły państwowe i niepaństwowe. Archiwum Akt Nowych [AAN] (2), zesp. 14, seria 2.2, sygn. 169, Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, k. 9–24; 118–144.

Z. 1907. Rzut oka na przebieg zjazdu, „Ster”, nr 4–5, s. 196–206.

Podobne publikacje