Kwartalnik Pedagogiczny
pl
Oryginalny artykuł naukowy
Kwartalnik Pedagogiczny

Znaczenie academic resilience w czasach pandemicznych. Diagnoza i możliwości wsparcia uczniów

2020, 65, Numer 4

Marek Smulczyk

0000-0003-2850-4027

Uniwersytet Warszawski

University of Warsaw, Faculty of Education

DOI

10.31338/2657-6007.kp.2020-4.7

Data publikacji

19.07.2021

Model publikowania

hybrydowy

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

pedagogika

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 232 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:30

Liczba pobrań:17

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

The article is devoted to the phenomenon of resilience in the educational area, which is defined as an increased probability of success in school, despite experiencing adversities caused by the characteristics of the individual, his living conditions and experiences. The academic resilience construct was used, referring to the convention of the authors of the PISA/OECD study, and placed in the current context of the pandemic threat experience. In order to characterise the students belonging to the academic resilience group, two research questions were formulated: What is the scope of the phenomenon of academic resilience? and What individual and contextual factors are specific to this group of students? The analyses were performed on panel data from a nationwide project “Paths of educational development of young people – post-secondary schools”, in which a number of psychological tools and questionnaires examining the socio-educational functioning of students were used. Comparative analyses of the means for the distinguished group against the three reference groups show similarities and differences of intellectual and social functioning as well as attitudes, relationships, anti-social and anti-school behaviour, and leisure activities. The obtained picture of academic resilient students is not unequivocal, but thanks to the study it acquires a more specific character. Knowledge about these students can allow for the preparation of effective compensation measures in education, support the functioning of children from low-status families, and increase the efficiency of functioning during difficult experiences, such as the recently experienced school closures and the introduction of distance learning.

Słowa kluczowe:

academic resilience,resilience,pandemic,school achievements,socio-economic status red

Bibliografia

Agasisti, T. (2018). Academic resilience: What schools and countries do to help disadvantaged students succeed in PISA. OECD Education Working Papers, Nr 167. Paris: OECD Publishing. Pobrano z:

https://doi.org/10.1787/e22490ac-en

Alva, S. A. (1991). Academic invulnerability among Mexican-American students. The importance of protective resources and appraisals. Hispanic Journal of Behavioral Sciences, 13 (1), 18-34.

https://doi.org/10.1177/07399863910131002

Borman, G., Overman, L. (2004). Academic resilience in mathematics among poor and minority students. Elementary School Journal, 104 (3), 177-195.

https://doi.org/10.1086/499748

Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development. Cambridge: Harvard University Press.

Buchner, A., Majchrzak, M., Wierzbicka, M. (2020). Edukacja zdalna w czasie pandemii. Raport z badań. Warszawa: Centrum Cyfrowe.

Condly, S. J. (2006). Resilience in Children: A Review of Literature with Implications for Education. Urban Education, 41 (3), 211-236.

https://doi.org/10.1177/0042085906287902

Doucet, A., Netolicky, D., Timmers, K., Tuscano, J. (2020). Thinking about Pedagogy in an Unfolding Pandemic School Closures. Pobrano z: https://issuu.com/educationinternational/docs/2020_research_covid-19_eng (dostęp: 18.09.2020).

Dragan, M. (2020). Zdrowie psychiczne w czasie pandemii Covid-19. Pobrano z: http://psych.uw.edu.pl/2020/05/04/zdrowie-psychiczne-w-czasie-pandemii-covid-19-raport-wstepny-zbadania-naukowego-kierowanego-przez-dr-hab-malgorzate-dragan/

Dzwonkowska, I., Lachowicz-Tabaczek, K., Łaguna, M. (2008). Skala samooceny Rosenberga. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych.

Finn, J. D., Rock, D. A. (1997). Academic success among students at risk for school failure. Journal of Applied Psychology, 82 (2), 221-234.

https://doi.org/10.1037/0021-9010.82.2.221

IBE (2020). Nauka zdalna podczas zawieszenia zajęć w szkołach - rekomendacje dla nauczycieli i dyrektorów. Pobrane z: https://www.ibe.edu.pl/pl/aktualnosci/1136-nauka-zdalna-podczaszawieszenia-zajec-w-szkolach-rekomendacje-dla-nauczycieli-i-dyrektorow

Jaworowska, A., Szustrowa, T. (2000). Test matryc Ravena. Wersja standard. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych.

Joyce, S., Shand, F., Tighe, J. (2018). Road to resilience: a systematic review and meta-analysis of resilience training programmes and interventions. BMJ Open.

https://doi.org/10.1136/bmjopen-2017-017858

Junik, W. (2012). Zjawisko rezyliencji - wybrane problemy metodologiczne. W: W. Junik (red.), Resilience (s. 47-66). Warszawa: Wydawnictwo Edukacyjne Parpamedia.

Łaguna, M., Trzebiński, J., Zięba, M. (2005). Kwestionariusz nadziei na sukces. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Marks, G. N. (2014). Education, social background and cognitive ability: the decline of the social. London; New York: Routledge.

https://doi.org/10.4324/9780203759448

Martin, A. J., Marsh, H. W. (2006). Academic resilience and its psychological and educational correlates: a construct validity approach. Psychology in the Schools, 43 (3), 267-281.

https://doi.org/10.1002/pits.20149

Masten, A. S. (2011). Resilience in children threatened by extreme adversity: framework for research, practice, and translational synergy. Development and Psychopathology, 23 (2), 493-506.

https://doi.org/10.1017/S0954579411000198

Matczak, A. (2001). Kwestionariusz kompetencji społecznych. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych.

MEN (2010). Program Międzynarodowej Oceny Umiejętności Uczniów OECD PISA. Pobrane z: http://www.ibe.edu.pl/images/download/pisa_raport_2009.pdf

OECD (2010). PISA 2009 Results: What Students Know and Can Do - Student Performance in Reading, Mathematics and Science (Volume I). Pobrane z:

https://doi.org/10.1787/9789264091450-en

OECD (2020). School education curing COVID-19. Were teachers and students ready? Country note: Poland. Pobrane z: http://www.oecd.org/education/Poland-coronavirus-education-countrynote.pdf

Ogińska-Bulik, N. (2010). Szkoła jako środowisko kształtowania psychologicznych zasobów jednostki chroniących przed podejmowaniem zachowań ryzykownych - rola prężności. W: D. Bilski (red.), Szkoła jako środowisko edukacji zdrowotnej (s. 21-34). Łódź: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Edukacji Zdrowotnej i Nauk Społecznych.

Organization for Economic Co-operation and Development (2011). Against the Odds. Disadvantaged Students Who Succeed in School. Paris: OECD Publishing.

Organization for Economic Co-operation and Development (2013). PISA 2012 results: excellence through equity: giving every student the chance to succeed (t. 2). Paris: OECD Publishing.

Oshio, A., Kaneko, H., Nagamine, S., Nakaya, M. (2003). Construct validity of the Adolescent Resilience Scale. Psychological Reports, 93, 1217-1222.

https://doi.org/10.2466/pr0.2003.93.3f.1217

Ostaszewski, K. (2014). Zachowania ryzykowne młodzieży w perspektywie mechanizmów resilience. Warszawa: Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie.

Poleszak, W., Pyżalski, J. (2020). Psychologiczna sytuacja dzieci i młodzieży w dobie epidemii. W: J. Pyżalski (red.), Edukacja w czasach pandemii wirusa COVID-19. Z dystansem o tym, co robimy obecnie jako nauczyciele. Warszawa: EduAkcja.

Pyżalski, J. (2020). Co jest obecnie ważne, a co mniej w działaniach szkół i nauczycieli? W: J. Pyżalski (red.), Edukacja w czasach pandemii wirusa COVID-19. Z dystansem o tym, co robimy obecnie jako nauczyciele. Warszawa: EduAkcja.

Sandoval-Hernandez, A., Cortes, D. (2012). Factors and conditions that promote academic resilience: a cross-country perspective. Pobrane z: https://www.researchgate.net/publication/272480225_Factors_and_conditions_that_promote_academic_resilience_A_cross-country_perspective

Smulczyk, M. (2019). Przezwyciężenie statusowe karier szkolnych. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

https://doi.org/10.31338/uw.9788323539308

Smulczyk, M., Jakubowski, M. (2016). Złe warunki, dobre efekty. Głos Nauczycielski, 42, 12.

Smulczyk, M., Dolata, R., Pokropek, A. (2019). Selekcja na progu szkoły ponadgimnazjalnej: merytokracja czy statusowy determinizm? Kwartalnik Pedagogiczny, 4 (254), 216-236.

https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.8470

Smulczyk, M., Haman, J., Pokropek, A. (2013). Organizacja i metodologia badania Ścieżki rozwoju edukacyjnego młodzieży - szkoły pogimnazjalne. W: M. Karwowski (red.), Ścieżki rozwoju edukacyjnego młodzieży - szkoły pogimnazjalne. Trafność wskaźników edukacyjnej wartości dodanej dla szkół maturalnych (s. 47-96). Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.

Torgersen, S., Vollrath, M. (2006). Personality types, personality traits, and risky health behavior. W: M. Vollrath (red.), Handbook of personality and health. London: Wiley.

https://doi.org/10.1002/9780470713860

Wang, M. C., Haertal, G. D., Walberg, H. J. (1994). Educational resilience in inner cities. W: M. C. Wang, E. W. Gordon (red.), Educational resilience in inner-city America: Challenges and prospects (s. 45-72). Hillsdale: Lawrence Erlbaum.

Wrześniewski, K., Sosnowski, T., Jaworowska, A., Fecenec, D. (2006). Inwentarz stanu i cechy lęku STAI. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych.

Zahorska, M. (2020). Sukces czy porażka zdalnego nauczania? Warszawa: Fundacja im. Stefana Batorego. Pobrane z: https://www.batory.org.pl/wp-content/uploads/2020/09/Sukces-czyporazka-zdalnego-nauczania.pdf

Podobne publikacje