Badania biograficzne rodzin więźniów. Refleksja metodologiczna
2021, 66, Numer 2
Uniwersytet Łódzki
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Język publikacji
Pliki do pobrania
PDF 255 KB
Liczba wyświetleń:107
Liczba pobrań:33
Cytowania Crossref:0
Wynik Altmetric:0
Abstrakt
The article deals with the life situation of the families of prisoners, in particular, parental relationships connected with the experience of incarceration in a correctional institution. During the realisation of the research I noticed many difficulties in finding contact with potential interlocutors, therefore I considered the families of prisoners as an environment “invisible in the research field”. In addition, I defined families of prisoners as marginalised and stigmatised environments. The main aim of the article is to show selected methodological dilemmas that can be encountered through the design and analysis of biographical research of family members of prisoners. The theoretical introduction of the paper as an extended definition of the penitentiary crisis allowed to characterise the dominant trends and directions of research on prisoners’ families. Further, it focused on selected problems of realisation of qualitative research (especially biographical research). I analyse the literature and present my own methodological approach based on the direction of interpretative sociology. Using the potential of the autobiographical narrative interview technique (of the German sociological school of Fritz Schütze), I collected 31 interviews with adult children of prisoners and 30 interviews with parents of prisoners. Finally, I refer to my own research experience and discuss the “usefulness and ineffectiveness” of an autobiographical narrative interview. Moreover, I characterise key reflections on the role of the researcher in obtaining autobiographical narrations. The article is an invitation to discuss the improvement of research procedures, especially in the area of research on family members of persons in prisons.
Słowa kluczowe:
Bibliografia
Arditti, J. (2005). Families and incarceration: An ecological approach. Families in Society: The Journal of Contemporary Social Services, nr 86(2), 251–260.
https://doi.org/10.1606/1044-3894.2460
Arditti, J., Few, A. L. (2006). Mothers’ reentry into family life following incarceration. Criminal Justice Policy Review, nr 17(1), 103–123.
https://doi.org/10.1177/0887403405282450
Baker, J., McHale, J., Strozier, A. L., Dawn, C. (2010). Mother – Grandmother coparenting relationships in families with incarcerated mothers: a pilot investigation. Family Process, nr 49(2), 165–184.
https://doi.org/10.1111/j.1545-5300.2010.01316.x
Bloom, B., Steinhart, D. (1993). Why punish the children? A reappraisal of the children of incarcerated mothers in America. San Francisco: NCCD.
Blumer, H. (1969). Symbolic Interactionism: Perspective and Method. New York: Prentice-Hall.
Bruns, A. (2017). Consequences of partner incarceration for women’s employment. Journal of Marriage and Family, nr 79(5), 1331–1352.
https://doi.org/10.1111/jomf.12412
Chojecka, J. (2013). „Uwięzione dzieciństwo” – bariery procesu socjalizacji. Studia Edukacyjne, nr 29, 194–195.
Christian, J. (2005). Riding the bus. Barriers to prison visitation and family management strategies. Journal of Contemporary Criminal Justice, nr 21(1), 31–48.
Codd, H. (2002). ‘The Ties that Bind’: Feminist perspectives on self-Help groups for prisoners’ partners. The Howard Journal of Criminal Justice, nr 41(4), 334–347.
https://doi.org/10.1111/1468-2311.00248
Codd, H. (2003). Women inside and out: Prisoners’ partners, women in prison and the struggle for identity. Internet Journal of Criminology, 1–24.
Comfort, M. (2003). In the tube at San Quentin: The ‘secondary prisonization’ of women visiting inmates. Journal of Contemporary Ethnography, nr 32(1), 77–107.
Comfort, M. (2009). Doing time together: Love and family in the shadow of the prison. Chicago: University of Chicago Press.
Cunningham, A., Baker, L. (2003). Waiting for mommy: Giving a voice to the hidden victims of imprisonment. Londyn: Centre for Children and Families in the Justice Systems.
Dzierzyńska, S. (2011). Rola rodziny w systemie wsparcia skazanego. W: A. Kieszkowska (red.), Tożsamość osobowa dewiantów a ich reintegracja społeczna (s. 403–409). Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Dzierzyńskiej-Breś, S. (2017). Sytuacja społeczna rodzin osób pozbawionych wolności. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Firkowska-Mankiewicz, A. (1972). Czynniki biopsychiczne a przestępczość nieletnich. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Gabel, K., Johnston, D. (1995). Children of Incarcerated Parents. New York: Lexington Books.
Goffman, E. (1963). Stigma: Notes on the Management of Spoiled Identity. New York: Touchstone. Golczyńska-Grondas, A. (2019). Wywiady biograficzne z osobami ze środowisk wykluczenia społecznego – refleksja nad wybranymi problemami metodologicznymi i etycznymi.
Przegląd Socjologii Jakościowej, nr 15(2), 178–201.
https://doi.org/10.18778/1733-8069.15.2.10
Golczyńska-Grondas, A., Grondas, M. (2013). Biographical research and treatment. Some remarks on therapeutic aspects of sociological biographical interviews. Przegląd Socjologii Jakościowej, nr 4/9(13), 28–49.
Gordon, L. (2009). Invisible Children – A Study of the Children of Prisoners. Nowa Zelandia: Pillars.
Hairston, C. (2003). Prisoners and their families: parenting issues during incarceration. W: J. Travis, M. Waul (red.), Prisoners once removed: the impact of incarceration and reentry on children, families and communities (s. 259–284). Waszyngton: The Urban Insitute.
Hald, A., Wildeman, Ch. (2014). The effect of paternal incarceration on children’s risk of foster care placement. Social Forces, nr 93(1), 269–298.
https://doi.org/10.1093/sf/sou027
Holligan, Ch. (2016). An Absent Presence: Visitor Narratives of Journeys and Support for Prisoners During Imprisonment. The Howard Journal, nr 55(1–2), 94–110.
https://doi.org/10.1111/hojo.12153
Jaros, A. (2019). Risk Factors and Protective Factors in the Family of Origin in the Biographies of Two Adult Rehabilitation Centre Wards – Case Study of Two Women. Przegląd Badań Edukacyjnych, nr 29(2), 43–64.
Johnson, E. I., Easterling, B. (2012). Understanding unique effects of parental incarceration on children: Challenges, progress, and recommendations. Journal of Marriage and Family, nr 74(2), 342–356.
https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2012.00957.x
Johnson, J., Waldfogel, J. (2002). Parental incarceration recent trends and implications for child welfare. Social Service Review, nr 76(3), 460–479.
https://doi.org/10.1086/341184
Kacprzak, A. (2011). Wizerunek mężczyzn w biografiach byłych więźniów. Acta Universitatis Lodziensis Folia Sociologica, nr 39, 91–110.
Kacprzak, A. (2019). Nieformalne kręgi wsparcia w procesie reintegracji społecznej byłych więźniów w perspektywie biograficznej. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Sociologica, nr 11(2), 139–163.
https://doi.org/10.24917/20816642.11.2.10
Kaźmierska, K. (2014). Autobiograficzny wywiad narracyjny – kwestie etyczne i metodologiczne w kontekście archiwizacji danych. Studia Socjologiczne, nr 214(3), 221–238.
Kaźmierska, K. (red.) (2012). Metoda biograficzna w socjologii. Antologia tekstów. Kraków: Wydawnictwo NOMOS.
Kieszkowska, A. (2012). Inkluzyjno-katalaktyczny model reintegracji społecznej skazanych. Konteksty resocjalizacyjne. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Kupczyk, J. (1989). Procesy socjalizacji dzieci ojców wielokrotnie pozbawionych wolności. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Lowenstein, A. (1984). Coping with stress: the case of prisoner’s wives. Journal of Marriage and the Family, nr 46(3), 699–708.
https://doi.org/10.2307/352611
Lynch, J. P., Sabol, W. J. (2001). Prisoner Reentry in Perspective. Crime and Policy Report. Washington, DC: The Urban Institute Justice Policy Center.
Machel, H. (2014). Rodzina skazanego jako współuczestnik jego resocjalizacji penitencjarnej, readaptacji i reintegracji społecznej. Resocjalizacja Polska, nr 7, 45–57.
Machel, H., Lenczewska-Machel H., Chęcińska, E. (2016). Praca penitencjarna z więźniami żonatymi (rozważania na tle własnej praktyki). W: D. Kowalczyk, A. Glińska-Lachowicz (red.), Oddziaływania penitencjarne wobec skazanych w przestrzeni więziennej. Uwarunkowania – doświadczenia – propozycje. Studia i Rozprawy z Pedagogiki Resocjalizacyjnej (t. V, s. 95–104). Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
Matysiak-Błaszczyk, A. (2016). Więzienne macierzyństwo. Studium socjopedagogiczne. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Mazur, E. (2015). Obraz rodziny w percepcji skazanych odbywających karę pozbawienia wolności za przestępstwa agresywne na przykładzie Aresztu Śledczego w Kielcach. W: M. Petrykowska, D. Sarzała (red.), Rodzina w obliczu współczesnych zagrożeń i przemian społeczno-kulturowych (s. 125–139). Pułtusk; Warszawa: Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora.
Mółka, M. (2020). Trajektoria kariery kryminalnej w perspektywie badań jakościowych. Kwartalnik Pedagogiczny, nr 256(2), 76–102.
https://doi.org/10.31338/2657-6007.kp.2020-2.5
Murray, J., Rakt, M., Nieuwbeerta, P. (2012). The Long-Term Effects of Paternal Imprisonment on Criminal Trajectories of Children. Journal of Research in Crime and Delinquency, nr 49(1), 81–108.
Muskała, M. (2006). Więź osadzonych recydywistów ze środowiskiem. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego.
Muskała, M. (2016). „Odstąpienie od przestępczości” w teorii i praktyce resocjalizacyjnej. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Opora, R. (2011). Czynniki utrudniające pełnienie roli matki przez kobiety odbywające karę pozbawienia wolności. W: A. Kieszkowska (red.), Tożsamość osobowa dewiantów a ich reintegracja społeczna (s. 393–401). Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Ostrihanska, Z. (1978). Problemy nieprzystosowania społecznego u dzieci i młodzieży. W: J. Jasiński (red.), Zagadnienia nieprzystosowania społecznego i przestępczości w Polsce. Wrocław; Warszawa; Kraków; Gdańsk: Wydawnictwo PAN Zakład im. Ossolińskich.
Pindel, E. (2011). Podtrzymywanie więzi rodzinnych w warunkach izolacji. Probacja, nr 1, 92–104.
Rosenthal, G. (2012). Badania biograficzne, tłum. A. Pawlak. W: K. Kaźmierska (red.), Metoda biograficzna w socjologii. Antologia tekstów (s. 279–307). Kraków: Wydawnictwo Nomos.
Rosenthal, G. (2018). Challenges of Biographical Research. W: M. Schulz (red.), Frontiers of Global Sociology. Research Perspectives for the 21st Century (s. 268–275). Berlin; New York: ISA.
Rzepliński, A. (1981). Rodziny więźniów długoterminowych (z badań nad społecznymi skutkami skazania). Wrocław; Warszawa; Kraków; Gdańsk; Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Sakowicz, T. (2009). Badania rodzin więźniów w literaturze zachodniej. W: F. Kozaczuk (red.), Prawne i socjokulturowe uwarunkowania profilaktyki społecznej i resocjalizacji (s. 192–209). Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Schütze, F. (1997). Trajektorie cierpienia jako przedmiot badań socjologii interpretatywnej. Studia Socjologiczne, nr 1, 11–56.
Schütze, F. (2012). Analiza biograficzna ugruntowana empirycznie w autobiograficznym wywiadzie narracyjnym. Jak analizować autobiograficzne wywiady narracyjne, tłum. K. Waniek. W: K. Kaźmierska (red.), Metoda biograficzna w socjologii. Antologia tekstów (s. 141–278). Kraków: Wydawnictwo NOMOS.
Shaw, R. (1992). Imprisoned fathers and the orphans of justice. W: R. Shaw (red.), Prisoners’ Children: What are the issues? Londyn: Routledge.
Sikorska, A. (2017). „Sieroty wymiaru sprawiedliwości” w świetle koncepcji naznaczania społecznego – refleksja teoretyczna i wyniki badań własnych. W: P. Dzieduszyński (red.), Naznaczeni, odrzucani i dyskryminowani w badaniach naukowych i praktyce wychowawczej. Ujęcie interdyscyplinarne (s. 41–60). Łódź: Wyższa Szkoła Biznesu i Nauk o Zdrowiu.
Swisher, R., Roettger, M. (2012). Father’s incarceration and youth delinquency and depression: Examining differences by race and ethnicity. Journal of Research on Adolescence, nr 22(4), 597–603.
https://doi.org/10.1111/j.1532-7795.2012.00810.x
Szczepanik, R. (2012). Zastosowanie technik wywiadu narracyjnego w badaniach więźniów. Resocjalizacja Polska, nr 3, 89–105.
Szczepanik, R. (2015). Partnerki życiowe recydywistów i ich rola w powstrzymywaniu aktywności przestępczej. Profilaktyka Społeczna i Resocjalizacja, nr 26, 35–57.
Szczepanik, R. (2017). „Otworzyło mi się wtedy okno na inny świat. Otworzyło mi to oczy na moje życie”. O wydarzeniach (punktach zwrotnych) inicjujących próby zerwania przez recydywistów z przestępczym stylem życia. Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne, nr 1(4), 238–255.
https://doi.org/10.18778/2450-4491.04.15
Szczepanik, R., Miszewski, K. (2016). Wpływ długoterminowego uwięzienia na rodziny więźniów – stan wiedzy i zaniedbane kierunki badań. Profilaktyka Społeczna i Resocjalizacja, nr 30, 53–95.
Szczepanik, R., Śliwerski, A. (2017). Obietnice bez pokrycia. Etyczne i prawne granice (nie)-ujawniania informacji o przestępstwie w badaniach naukowych i psychologicznych. Przegląd Badań Edukacyjnych, nr 24(1), 151–172.
https://doi.org/10.12775/PBE.2017.009
Szczygieł, G. (2002). Społeczna readaptacja skazanych w polskim systemie penitencjarnym. Białystok: Temida 2.
Szymanowska, A. (2003). Więzienie i co dalej. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.
Trotter, C., Flynn, C., Baidawi, S. (2017). The impact of parental incarceration on children’s care: Identifying good practice principles from the perspective of imprisoned primary carer parents. Child & Family Social Work, nr 22(2), 952–962.
https://doi.org/10.1111/cfs.12315
Turney, K. (2014). The intergenerational consequences of mass incarceration: implications for children’s co-residence and contact with grandparents. Social Forces, nr 93, 299–327.
https://doi.org/10.1093/sf/sou062
Wengraf, T. (2012). Interpetacja historii życiowych, sytuacji życiowych i doświadczeń osobistych: biograficzno-narracyjna metoda interpretacyjna (BNIM-Biographical-Narrative
Interpetative Method), tłum. J. Kajta. W: K. Kaźmierska (red.), Metoda biograficzna w socjologii. Antologia tekstów (s. 351–362). Kraków: Wydawnictwo Nomos.
Wolińska, P. (2016). Znaczenie instytucji rodziny w życiu osób odbywających karę pozbawienia wolności w świetle stanu badań socjologicznych. Rozprawy Społeczne, nr 2(10), 62–68.
Żabczyńska, E. (1983). Przestępczość dzieci. Warszawa: PWN.
