Biograficzno-pokoleniowe rysy w narracjach nauczycieli na tle przemian w minionym trzydziestoleciu
2021, 66, Numer 2
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Język publikacji
Pliki do pobrania
PDF 209 KB
Liczba wyświetleń:53
Liczba pobrań:8
Cytowania Crossref:0
Wynik Altmetric:0
Abstrakt
The analyses are based on teachers’ memoirs and autobiographical narratives that have been collected as a result of subsequent editions of research conducted between 1989 and 2016. These narratives show the problems, tensions and transformations in education, and in the role of a teacher in Poland over the past 30 years. Changes seen through the eyes of successive generations of teachers, against the background of their life history and professional experiences and achievements, are a record of the changes that took place during the system transformation. They may be the evidence of an inevitable generational change in the teaching profession and teacher community. Research shows that the generation born in the 1950s and 1960s, involved in the democratic changes in Poland at the turn of the 1980s and 1990s, is leaving the teaching profession. This generation participated in the “Solidarity” social movement. Its members were brought up and educated in the sense of a strong social commitment, the so-called ethos. Currently, young teachers born in the 1990s and later enter the profession. They belong to the generation of free, democratic Poland, which has a more pragmatic attitude to life and professional work in education. This is the generation of the internet, unlimited choice, and open global access to information and goods. The implications of such findings are discussed in the article.
Słowa kluczowe:
Bibliografia
Appelt, K. (2005). Style funkcjonowania nauczycieli w sytuacji zmiany społecznej. Forum Oświatowe, nr 2, 5–23.
Butt, R., Raymond, D. (1987). Arguments for using qualitative approaches in understanding teacher thinking: The case for biography. Journal of Curriculum Theorizing, nr 7(1), 62–93.
Connelly, F. M., Clandini, D. J. (1995). Narrative and education. Teachers and Teaching Theory and Practice, nr 19(5), 73–85.
https://doi.org/10.1080/1354060950010106
Day, C. (2004). Rozwój zawodowy nauczyciela. Uczenie się przez całe życie, tłum. J. Michalak. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Dróżka, W. (1993). Pokolenia nauczycieli. Kielce: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej.
Dróżka, W. (1997). Młode pokolenie nauczycieli. Studium autobiografii młodych nauczycieli polskich lat dziewięćdziesiątych. Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego.
Dróżka, W. (2005). Nauczycielska dojrzałość. Pamiętniki średniego pokolenia nauczycieli 2004. Wybór, opracowanie, posłowie W. Dróżka. Kielce: Wydawnictwo Naukowe Akademii Świętokrzyskiej.
Dróżka, W. (2008). Generacja wielkiej zmiany. Studium autobiografii średniego pokolenia nauczycieli polskich 2004. Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego.
Dróżka, W. (2014). Rola nauczyciela w procesie inkluzji społecznej. Wyzwania, szanse, bariery. Studia Pedagogiczne. Problemy społeczne, edukacyjne i artystyczne, t. 24, 133–155.
Dróżka, W. (2015). Nauczyciel zależny, niezależny czy współzależny – wobec wyzwań wartościowej edukacji i życia społecznego (Przyczynek do dyskusji). W: A. Wileczek, A. Miernik (red.), Słowo – Dziecko – Edukacja. Aspekty literackie, językowe i pedagogiczne. Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego.
Dróżka, W. (2016a). Wartości zawodowe nauczycieli w świetle badań empirycznych. Lubelski Rocznik Pedagogiczny, t. 35, z. 3, 51–73.
https://doi.org/10.17951/lrp.2016.35.3.51
Dróżka, W. (2016b). Życie wartościowe według nauczycieli. Porównanie pokoleniowe i epokowe. Forum Oświatowe, nr 28(2), 257–280.
Dróżka, W. (2017). Wartości oraz cele życiowe i zawodowe nauczycieli. Pokolenia z lat 1989/1990; 2014/2015. Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego.
Dróżka, W. (2018). Nauczycielskie przesłanie – w trosce o przyszłość. Pamiętniki starszego pokolenia nauczycieli 2016. Wybór, opracowanie, posłowie W. Dróżka. Kielce: Wydawnictwo Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego.
Dróżka, W., Gołębiowski, B. (1993). Moja twarz jest niepowtarzalna. Pamiętniki młodych nauczycieli ’93. Wybór, opracowanie, posłowie W. Dróżka, B. Gołębiowski. Kielce: Wydawnictwo Jedność.
Dróżka, W., Madalińska-Michalak, J. (2016). Droga do zawodu nauczyciela i motywy jej wyboru – w świetle autobiograficznych wypowiedzi studentów studiów pedagogicznych. Forum Oświatowe, nr 28(1), 161–179.
Dvir, N., Schatz-Oppenheimer, O. (2020). Beginning teachers’ narratives, coping with social justice. European Journal of Teacher Education, vol. 43, nr 3, 318–332.
https://doi.org/10.1080/02619768.2019.1691991
Giddens, A. (2001). Nowoczesność i tożsamość. „Ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Josselson, R. (2006). Narrative research and the challenge of accumulating knowledge. Narrative Inquiry, nr 16(1), 3–10.
https://doi.org/10.1075/ni.16.1.03jos
Kawka, Z. (2005). Kilka uwag na temat nowoczesności polskiego systemu oświatowego. W: A. Buchner-Jeziorska, M. Sroczyńska (red.), Edukacja w cywilizacji XXI wieku (s. 33–48). Kielce: Wyższa Szkoła Umiejętności.
Kohli, M. (2012). Biografia: relacja, tekst, metoda. W: K. Kaźmierska (red.), Metoda biograficzna w socjologii. Antologia tekstów. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.
Kwiatkowska, H. (2005). Tożsamość nauczycieli. Miedzy anomią a autonomią. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Kwieciński, Z. (1998). Zmienić kształcenie nauczycieli. W: A. Siemak-Tylikowska, H. Kwiatkowska, S. M. Kwiatkowski (red.), Edukacja nauczycielska w perspektywie zmieniającego się świata (s. 15–50). Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.
Naisbitt, J. (1997). Megatrendy. Dziesięć nowych kierunków zmieniających nasze życie, tłum. P. Kwiatkowski. Poznań: Zysk i S-ka.
Madalińska-Michalak, J. (2020). Autonomia nauczyciela. Forum Oświatowe, nr 31/2(62), 11–26.
Marody, M. (2015). Jednostka po nowoczesności. Perspektywa socjologiczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Olson, M. R., Craig, C. J. (2012). Social Justice in Preservice and Graduate Education: A Reflective Narrative Analysis. Action in Teacher Education, nr 34(5–6), 433–446.
https://doi.org/10.1080/01626620.2011.627032
Ossowska, M. (1963). Koncepcja pokolenia. Studia Socjologiczne, nr 2, 47–51.
Potulicka, G., Rutkowiak, J. (2010). Neoliberalne uwikłania edukacji. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Śliwerski, B. (2002). Przemiany w edukacji polskiej po 1990. Diagnoza i perspektywy. Forum Oświatowe, nr 1(26), 27–57.
Wiłkomirska, A. (2002). Zawodowe i społeczno-polityczne orientacje nauczycieli. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.