Kwartalnik Pedagogiczny
pl
Oryginalny artykuł naukowy
Kwartalnik Pedagogiczny

Patriotyzm, tożsamość i śmierć. Rozważania o egzystencji jednostki i wspólnoty politycznej

2021, 66, Numer 3

Jan Rutkowski

0000-0002-3347-9420

Uniwersytet Warszawski, Wydział Pedagogiczny

DOI

10.31338/2657-6007.kp.2021-3.3

Data publikacji

13.12.2021

Model publikowania

hybrydowy

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

pedagogika

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 178 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:43

Liczba pobrań:23

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

The article reflects on the existential foundations of patriotism, identity and death. The presented considerations take into account the individual and community aspects of the analyzed issues. The preservation of eidos (essence) and the adjournment of the end are the central categories of the presented analysis. The starting point for the considerations is the myth-creating aspect of the historiography of Mistrz Wincenty, which forms the foundations of self-understanding for the Polish people. Attention is paid to the renaissance of thinking referring to myths that characterizes contemporary Western culture, described by Chantal Delsol. The concept of patriotism is analyzed using the understanding of this phenomenon proposed by Alasdair MacIntyre, and there are reference to the literature as well. The considerations reveal the tension between patriotism understood as a special kind of loyalty shown towards one’s own political community and the requirements of universalist ethics, especially liberal ones. Liberal criticism of patriotism presents it as an anachronistic attitude. It is related to the modern concept of progress. The article refers to the typology of types of progress proposed by Robert Spaemann, but referring to the division of human activities created by Aristotle. The negative effects – also in the sphere of education – of treating the category of progress as an absolute, radicalized and totalized value were emphasized; not requiring justification and equated with good. The article highlights the immanent threat to the existence of individuals and communities. Jonathan Lear’s study of the decline and rebirth of a culture created by the Native American community, the Crow tribe, is analyzed.

Słowa kluczowe:

patriotism,identity,death,individual,community,moral education

Bibliografia

Arystoteles (1968). Fizyka, tłum. K. Leśniak. Warszawa: PWN.

Delsol, Ch. (2017). Nienawiść do świata. Totalitaryzmy i ponowoczesność, tłum. M. Chojnacki.Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax.

Delsol, Ch. (2020). Czas wyrzeczenia, tłum. G. Majcher. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Fukuyama, F. (1996). Koniec historii, tłum. T. Bieroń i M. Wichrowski. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.

Habermas, J. (1993). Obywatelstwo a tożsamość narodowa: rozważania nad przyszłością Europy, tłum. B. Markiewicz. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.

Kadłubek, W. (1862). Mistrza Wincentego, zwanego Kadłubkiem, biskupa krakowskiego, Kronika polska. Kraków: Wytłoczono u Ź. J. Wywiałkowskiego. Pobrane z: https://pbc.gda.pl/dlibra/doccontent?id=43988&from=FBC

Kant, I. (1995). O wiecznym pokoju. Zarys filozoficzny, tłum. F. Przybylak, wstęp i red. K. Bal. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Lear, J. (2013). Nadzieja radykalna. Etyka w obliczu spustoszenia kulturowego, tłum. M. Rychter. Warszawa: Wydawnictwo Fundacja Augusta hr. Cieszkowskiego.

MacIntyre, A. (1996). Dziedzictwo cnoty. Studium z teorii moralności, tłum. A. Chmielewski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

MacIntyre, A. (1999). Social Structures and their Threats to Moral Agency. Philosophy, nr 74(289), 311–329.

https://doi.org/10.1017/S0031819199000431

MacIntyre, A. (2004). Czy patriotyzm jest cnotą?, tłum. T. Szubka. W: P. Śpiewak (red.), Komunitarianie. Wybór tekstów (s. 285–304). Warszawa: Fundacja ALETHEIA.

MacIntyre, A. (2009). Etyka i polityka, red. A. Chmielewski, tłum. A. Chmielewski, P. Machura, Ł. Nysler, K. Liszka, D. Drałus, J. Nalichowski, A. Orzechowski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Mickiewicz, A. (1860) Pan Tadeusz, czyli Ostatni zajazd na Litwie. Wydawnictwo Fundacja Nowoczesna Polska. Pobrane z: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/pan-tadeusz

Nowak, P. (2013). Wstęp. W: J. Lear, Nadzieja radykalna. Etyka w obliczu spustoszenia kulturowego, tłum. M. Rychter. Warszawa: Wydawnictwo Fundacja Augusta hr. Cieszkowskiego.

Nowak, A. (2014). Dzieje Polski. Skąd nasz ród, t. 1. Kraków: Biały Kruk.

Nussbaum, M. (1989). Recoiling from Reason. [Review of Alasdair MacIntyre, Whose Justice? Which Rationality]. The New York Review of Books, Dec. 7 1989, 36–41.

Nussbaum, M. (2008). W trosce o człowieczeństwo. Klasyczna obrona reformy kształcenia ogólnego, tłum. A. Męczkowska. Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.

Patriotism, Stanford Encyclopedia of Philosophy. Pobrane z: https://plato.stanford.edu/entries/patriotism/

Spaemann, R. (1999). Ten, który powstrzymuje – i ostatni bój, tłum. X. Dolińska. W: K. Michalski (red.), Koniec tysiąclecia. O czasie i drogach nowożytności (s. 66–82). Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak.

Stabińska, J. (1973). Mistrz Wincenty. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak.

Podobne publikacje