Oryginalny artykuł naukowy
Kwartalnik Pedagogiczny

Pięć koncepcji dialogu

2015, 60, Numer 2

Tadeusz Gadacz

DOI

-

Data publikacji

14.09.2015

Model publikowania

hybrydowy

Rodzaj licencji

CC BY 3.0 PL, CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

pedagogika

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 179 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:216

Liczba pobrań:75

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

Dialogue is a necessary way of inhabiting a shared world. However, the concept of dialogue at present has become ambiguous and often abused. The purpose of this article is to introduce order into this conceptual ambiguity. Ferdinand de Saussure distinguished language (langue) from speech (parole), and following him, Paul Ricoeur wrote about discourse of the event. Here different concepts of dialogue begin. Dialogue understood as the communication, in which the accent is located in the discourse, argumentation serving to elaborate a consensus of action taken and dialogue understood as a meeting of persons. Two first concepts of dialogue are found in Jürgen Habermas’ communication theory and in Ricoeur’s dialogue led in the form of ‘hospitality lent by language’. If the essence of communication theory of Habermas is a discourse, then the essence of Ricoeur’s ‘hospitality lent by language’ is an understanding of others. The essence of the third concept of dialogue, also called the meeting, developed by twentieth-century philosophy of dialogue, are presence and love. There is also a fourth form of dialogue introduced by Georg Simmel, constituting a priori foundations of social life. For him a function or a social role is the centre. However, we can also find the fifth form of dialogue in dialogical hermeneutics of Hans Georg Gadamer, trying to combine the discursive and personal dimensions. For him the centre is both the presence of other, as well as the truth happening in dialogue. All these conceptions of dialogue have important significance for pedagogy.

Słowa kluczowe:

Bibliografia

Buber M. 1968. Wychowanie, tłum. S. Grygiel, „Znak”, nr 4, s. 442–461.

Buber M. 1992. Ja i Ty. Wybór pism filozoficznych, tłum. J. Doktór, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa.

Gadamer H.-G. 1985–1995. Gesammelte Werke, Bd. 4, Mohr, Tübingen.

Gadamer H.-G. 2003. Język i rozumienie, tłum. P. Dehnel, B. Sierocka, Fundacja Aletheia, Warszawa.

Gadamer H.-G. 2000. Moja droga do filozofii. Wspomnienia, tłum. J. Wilk, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.

Gadamer H.-G. 2008. Przyjaźń i poznanie siebie. O roli przyjaźni w greckiej etyce, [w:] tenże, Teoria, etyka, edukacja. Eseje wybrane, tłum. zbiorowe, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Gadamer H.-G. 1993. Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej, tłum. B. Baran, Wydawnictwo Naukowe PWN, Kraków.

Gadamer H.-G. 1990. Rozum na właściwym miejscu. Z Hansem-Georgiem Gadamerem rozmawia Klemens Baranowski, „Znak”, nr 422–423.

Gadamer H.-G. 2000. Rozum, słowo, dzieje, tłum. M. Łukasiewicz, K. Michalski, wyd. 2, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Gadamer H.-G. 2006. Uniwersalność problemu hermeneutycznego, tłum. A. Przyłębski, [w:] A. Przyłębski, Gadamer, Wiedza Powszechna, Warszawa.

Gadamer H.-G. 2008. Teoria. Etyka. Edukacja, tłum. zespołowe, Warszawa.

Gadamer H.-G. 2009. Wiek filozofii. Rozmowy z Riccardem Dottorim, tłum. J. Wilk, Wrocław.

Habermas J. 1999. Teoria działania komunikacyjnego, t. I: Racjonalność działania a racjonalność społeczna, tłum. A.M. Kaniowski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Habermas J. 2002. Teoria działania komunikacyjnego, t. 2: Przyczynek do krytyki rozumu funkcjonalnego, tłum. A.M. Kaniowski, Warszawa.

Kierkegaard S. 2008. Recenzja literacka «Dwóch epok» – noweli autora «Historii z życia codziennego», wydanej przez J.L. Heiberga. Kopenhaga, Reitzel, 1845, tłum. M. Domaradzki, Wydawnictwo Marek Derewiecki, Kęty.

Ricoeur P. 1989. Język, tekst, interpretacja, tłum. P. Graff, K. Rosner, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Ricoeur P. 1992. Słabość i odpowiedzialność, [w:] tenże, Filozofia osoby, tłum. M. Frankiewicz, Wydawnictwo Naukowe Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, Kraków.

Simmel G. 2008. Dygresja w związku z zagadnieniem, jak możliwe jest społeczeństwo, [w:] tenże, Pisma socjologiczne, tłum. M. Łukasiewicz, Oficyna Naukowa, Warszawa.

Tischner J. 1990. Filozofia dramatu. Wprowadzenie, dialogue/znaki czasu, Paris.

Wiehl R. 2004. Poza teorią poznania i filozofią egzystencji. Filozoficzna hermeneutyka H.-G. Gadamera, [w:] Dziedzictwo Gadamera, red. A. Przyłębski, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań.

Podobne publikacje