Oryginalny artykuł naukowy
Kwartalnik Pedagogiczny

Intersubiektywność w pedagogice hermeneutycznej. Od badań filozoficznych do realistycznego zwrotu

2015, 60, Numer 2

Bogusław Milerski

0000-0001-8554-7010

DOI

-

Data publikacji

14.09.2015

Model publikowania

hybrydowy

Rodzaj licencji

CC BY 3.0 PL, CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

pedagogika

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 184 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:202

Liczba pobrań:26

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

Hermeneutic approach in pedagogy refers to two following areas: to methodology of research and to theory of education. Hermeneutics denied the objectivity of knowledge in the humanities. Actually the purpose of hermeneutic pedagogy is not the search for evidence supporting the objective notions, but the search for legitimate interpretations in the sphere of educational reality. The aim of this paper is to define the foundational methods of such legitimization. Statements proper for hermeneutic pedagogy are not objective in the positivistic sense; they should have the virtue of intersubjectivity and be open to verification. Methods of legitimization ought to embrace various understandings of educational reality in the form of cultural text and social behavior. The other field of hermeneutic research in pedagogy is the hermeneutic theory of education. It is focused on the category of understanding as the ground of education. In this case the pedagogy’s aim is to balance the subjectivism rooted in the ontology of understanding. It may be achieved through the emphasis laid on intersubjectivity of understanding, both in its dialogical and communicative aspects.

Słowa kluczowe:

Bibliografia

Ablewicz K. 1998. Hermeneutyka i fenomenologia w badaniach pedagogicznych, [w:] Orientacje w metodologii badań pedagogicznych, red. S. Palka, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, s. 25–41.

Ablewicz K. 2003. Teoretyczne i metodologiczne podstawy pedagogiki antropologicznej. Studium sytuacji wychowawczej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Augustyn 1989. De doctrina christiana. O nauce chrześcijańskiej, tłum. i komentarz J. Sulowski, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa.

Babbie E. 2004. Badania społeczne w praktyce, red. nauk. wyd. pol. A. Kloskowska-Dudzińska, tłum. zespołowe, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Benner D. 2001. Hauptströmungen der Erziehungswissenschaft, Beltz Verlag, wyd. 4, Weinheim.

Bollnow O.F. 1949. Das Verstehen. Drei Aufsätze zur Theorie der Geisteswissenschaften, Verlag Kirchheim, Mainz.

Bollnow O.F. 1983. Studien zur Hermeneutik, t. 2: Zur hermeneutischen Logik von Georg Misch und Hans Lips, Verlag Karl Alber, Freiburg, München.

Boschki R. 2010. Relacja – podstawowa zasada kształcenia religijnego, „Paedagogia Christiana” nr 26, s. 123–133.

Buck G. 1981. Hermeneutik und Bildung. Elemente einer verstehenden Bildungslehre, Wilhelm Fink Verlag, München.

Danner H. 1998. Methoden geisteswissenschaftlicher Pädagogik. Einführung in Hermeneutik, Phänomenologie und Dialektik, Ernst Reinhardt Verlag, wyd. 4, München, Basel.

Denzin N.K., Lincoln Y.S. (red.) 2009. Metody badań jakościowych, red. nauk. wyd. pol. K. Podemski, tłum. zespołowe, Wydawnictwo Naukowe PWN, t. 1–2, Warszawa.

Dilthey W. 2004. Budowa świata historycznego w naukach humanistycznych, tłum. E. Paczkowska-Łagowska, Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk.

Flick U. 2010. Projektowanie badania jakościowego, tłum. P. Tomanek, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Folkierska A. 1990. Pytanie o pedagogikę, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Gadamer H.-G. 2004. Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej, tłum. B. Baran, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Gajda J. 2006. Pedagogika kultury w zarysie, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków.

Gallagher S. 1992. Hermeneutics and Education, State University of New York Press, Albany.

Gnitecki J. 2007. Metodologia badań w pedagogice hermeneutycznej, Wydawnictwo Naukowe Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego, Poznań.

Godoń R. 2012. Między myśleniem a działaniem. O ewolucji anglosaskiej filozofii edukacji, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Heidegger M. 1994. Bycie i czas, tłum. B. Baran, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Hüllen J. 1982. Pädagogische Theorie – Pädagogische Hermeneutik, Bouvier Verlag, Bonn.

Klafki W. 1976. Erziehungswissenschaft als kritisch-konstruktive Theorie: Hermeneutik – Empirie – Ideologiekritik, [w:] tegoż, Aspekte kritisch-konstruktiver Erziehungswissenschaft, Beltz Verlag, Weinheim, Basel, s. 13–49.

Klafki W. 2001. Hermeneutische Verfahren in der Erziehungswissenschaft, [w:] Chr. Rittelmeyer, M. Parmentier, Einführung in die pädagogische Hermeneutik, Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt, s. 125–148.

König E., Zedler P. 2002. Theorien der Erziehungswissenschaft, Beltz Verlag, Weinheim, Basel.

Krüger H.-H. 2005. Wprowadzenie w teorie i metody badawcze nauk o wychowaniu, tłum. D. Sztobryn, wstęp i oprac. B. Śliwerski, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.

Kvale S. 2010. Prowadzenie wywiadów, tłum. A. Dziuban, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Leeuw G. van der 1997. Fenomenologia religii, wstęp i tłum. J. Prokopiuk, Książka i Wiedza, wyd. 2, Warszawa.

Milerski B. 2011a. Hermeneutyka pedagogiczna. Perspektywy pedagogiki religii, Wydawnictwo Naukowe ChAT, Warszawa.

Milerski B. 2011b. Kształcenie humanistyczne jako pochwała wieloznaczności świata, „Ruch Pedagogiczny” z. 5–6, s. 5–14.

Oevermann U. 1981. Fallrekonstruktionen und Strukturgeneralisierung als Beitrag der Objektiven Hermeneutik, publikacja dostępna: www.publikationen.ub.uni-franfurt.de.

Potępa M. 1992. Dialektyka i hermeneutyka w filozofii Friedricha Daniela Ernsta Schleiermachera, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Rapley T. 2010. Analiza konwersacji, dyskursu i dokumentów, tłum. A. Gąsior-Niemiec, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Ricoeur P. 1989. Teoria interpretacji: dyskurs i nadwyżka znaczenia, [w:] Język, tekst, interpretacja, tłum. P. Graff, K. Rosner, red. K. Rosner, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa, s. 61–187.

Rittelmeyer Chr., Parmentier M. 2001. Einführung in die pädagogische Hermeneutik, Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt.

Schleiermacher F.D.E. 1990. Hermeneutik und Kritik, red. i wstęp M. Frank, Suhrkamp, wyd. 4, Frankfurt am Main.

Schulp-Hirsch G. 1984. Hermeneutische Pädagogik: pädagogische Theorie im Primat erzieherischer Praxis. Studien zum Zusammenhang von Erkenntnis- und Handlungstheorie, Peter Lang Verlag, Frankfurt am Main.

Silverman D. 2010. Prowadzenie badań jakościowych, red. nauk. wyd. pol. K.T. Konecki, tłum. J. Ostrowska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Spranger E. 1927. Lebensformen. Geisteswissenschaftliche Psychologie und Ethik der Persönlichkeit, Max Niemeyer Verlag, wyd. 6, Halle.

Uhle R. 1989. Verstehen und Pädagogik. Eine historisch-systematische Studie über die Begründung von Bildung und Erziehung durch den Gedanken des Verstehens, Deutscher Studien Verlag, Weinheim.

Urbaniak-Zając D. 2003. Obiektywna hermeneutyka jako metoda rekonstrukcyjnych badań empirycznych, [w:] Jakościowe orientacje w badaniach pedagogicznych. Studia i materiały, red. D. Urbaniak-Zając, J. Piekarski, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, s. 52–64.

Wernet A. 2006. Hermeneutik – Kasuistik – Fallverstehen, Verlag W. Kohlhammer, Stuttgart.

Witkowski L. 2007. Między pedagogiką, filozofią i kulturą, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa.

Witkowski L. 2009. Wyzwania autorytetu w praktyce społecznej i kulturze symbolicznej, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków.

Wodak R., Krzyżanowski M. 2011. Jakościowa analiza dyskursu w naukach społecznych, red. tłum. D. Przepiórkowska, Oficyna Wydawnicza Łośgraf, Warszawa.

Wulf Chr. 2003. Educational Science. Hermeneutics, Empirival Research, Critical Theory, Waxmann Verlag, Münster, New York, München, Berlin.

Podobne publikacje